Eenzijdig wijzigen van een arbeidsovereenkomst

Wanneer mag het en wanneer niet?

07 augustus 2012

Als de arbeidsovereenkomst eenmaal getekend is, dan wijzig je hem niet zomaar tot jij en je werknemer een volgende overeenkomst tekenen. Toch mag je in uitzonderlijke gevallen de arbeidsovereenkomst aanpassen.

Het kan zijn dat je als werkgever al in het contract hebt laten opnemen dat je de arbeidsvoorwaarden eenzijdig mag wijzigen. Dit heet een wijzigingsbeding. Toch betekent dit niet dat je de voorwaarden op elk moment mag wijzigen. Andersom geldt het trouwens ook. Als je zo’n beding niet in het contract hebt laten opnemen is het toch mogelijk de overeenkomst eenzijdig te wijzigen. 

Wel een wijzigingsbeding

Het eenzijdig wijzigen is helemaal niet zo eenzijdig, omdat je altijd je werknemer om overeenstemming moet vragen. Je moet het wijzigingsvoorstel op papier zetten en dan je werknemer gelegenheid geven om hierop te reageren. Alleen in uitzonderlijke gevallen kun je belangrijke wijzigingen in de arbeidsvoorwaarden doordrukken. Een heel slechte financiële situatie van je bedrijf is daar een goed voorbeeld van. Stel het niet wijzigen van de arbeidsovereenkomst zou leiden tot een faillissement, dan is dat zo’n uitzonderlijk geval.

Geen wijzigingsbeding

Een werknemer is verplicht de veranderingen in het contract toe te staan als het gaat om ‘een redelijk voorstel van de werkgever bij gewijzigde bedrijfsomstandigheden.’ Denk daarbij aan een verslechterde situatie van het bedrijf op financieel vlak. De werknemer mag alleen weigeren als aanvaarding van het voorstel redelijkerwijs niet van hem verlangd kan worden. Wat redelijkerwijs is, is lastig te definiëren. Gelijkschakling van het personeel is daar geen voorbeeld van. Als je daar niet uitkomt, kun je een juridisch adviseur inschakelen.

Rechter

Als jullie er echt niet uitkomen, kan de werknemer naar de rechter stappen. Bij de belangenafweging zal de rechter onderscheid maken tussen de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. Verder wordt er ook gekeken naar het intrekken of wijzigen van arbeidsvoorwaarden. Ook dit is logisch. Het intrekken van van de arbeidsvoorwaarden heeft meer gevolgen voor de werknemer dan alleen wijzigen.  

Overgangsregeling

Een overgangsregeling kan een compromis betekenen. Zou bouw je langzaam iets af en kunnen beide partijen zich aanpassen aan de nieuwe omstandigheden.