Hoe kan ik besparen op perslucht?

Perslucht in werkplaats is flinke energieverbruiker

06 september 2012

Gemiddeld tien procent van de energierekening van een ondernemer achter een productiebedrijf bestaat uit de kosten voor het opwekken en conditioneren van perslucht. Hoe bespaar je hierop?

De perslucht die in werkplaatsen wordt gebruikt, is een pittige energieverbruiker. Bij een gemiddeld Nederlands productiebedrijf bestaat zo'n 10 procent van de totale energiekosten uit de opwekking en conditionering van perslucht. Dit vanwege de vele toepassingen - gereedschap, spuiten, bediening van regelingen - en vanwege de compressor.

Stop verspilling

Ga lekkages en onnodig gebruik tegen. Voorkom een nog lager rendement.

  1. Zet perslucht uit buiten gebruikstijd

Compressoren persen iets - bijvoorbeeld lucht - samen. Het opbouwen van druk kost veel energie. Bij dit proces gaat veel energie en warmte verloren. Het rendement is vaak kleiner dan 5 procent.

Een compressor moet daarom alleen werken als ‘het medium' dat samengeperst wordt, ook werkelijk nuttig gebruikt wordt. In de praktijk blijkt dat in elk systeem na verloop van tijd drukverlies optreedt door lekkages of door slecht sluitende aansluitingen. Elke compressor zal dan ook buiten gebruikstijden regelmatig aan moeten springen om dit drukverlies te compenseren. Een schakelklok, die de compressoren automatisch in- en uitschakelt, is hiervoor een geschikt instrument. Het levert op jaarbasis een flinke energiebesparing op. Een schakelklok kost, inclusief plaatsing, zo'n 200 tot 300 euro. Hiermee bespaar je tot 10 procent op je jaarlijkse energieverbruik, wat neerkomt op een terugverdientijd van één tot vier jaar.

TIP: Het rendement van een compressor wordt lager als de druk hoger moet zijn. Houd de druk in je systeem daarom nooit hoger dan beslist noodzakelijk is.   

  1. Detecteer en verhelp persluchtlekkages

Kleine lekkages in de persluchtleiding zorgen voor een forse toename in het elektriciteitsverbruik. Metingen tonen aan dat compressorinstallaties met een capaciteit van 500 kubieke meter per uur, een gemiddeld lekverlies van 8 procent hebben. Bij installaties tot 1.000 kubieke meter per uur is dat zelfs 12 procent. Lekverliezen van 30 procent zijn geen uitzondering. Controleer het leidingnet daarom regelmatig op lekkages.

Om lekkages te traceren, kun je een speciaal meetapparaat aanschaffen. Ook een optie: Buiten bedrijfstijd even langs de persluchtleidingen lopen en goed luisteren. Een sissend geluid duidt op lekkage.

Lekkages kunnen worden verminderd door:

  • Reparatie of vervanging van verouderde slangen, inwendig aangetaste koppelingen en verroestte of versleten afsluiters;

  • Regelmatige controle van de lekdichtheid (met een apparaat of door te luisteren)

  • Verwijdering van agressief en roestbevorderend oliewater, vuile emulsies en vuil;

  • Verlaging van de relatieve vochtigheid van de perslucht, zodat er geen aantasting en roestvorming plaats kan vinden èn er geen schurende roestdeeltjes in het systeem terecht kunnen komen.

Een lek met een diameter van 1 mm zorgt bij een werkdruk van 7 bar voor een extra energiegebruik van 1.000 kWh (100 euro) per jaar. Bij 3 mm is dat 10.500 kWh (1.000 euro) en bij 5 mm gaat het om 30.000 kWh (3.000 euro) per jaar. Schaf je een ultrasoon detectieapparaat aan om lekkages te controleren, kost dat je 1000 tot 2000 euro. Dit bedrag verdien je binnen nul tot één jaar terug.