Welke soorten duurzame energie zijn er?

En welke energiebesparende maatregelen kun je nemen?

De wereld warmt op en we stoten te veel CO2 uit. De energietransitie is in volle gang, want in 2050 moet ons land praktisch CO2-neutraal zijn. Ook jij kunt een belangrijke bijdrage leveren. Zo kun je investeren in duurzame energie, zoals zonne-energie. Waarom is duurzame energie zo belangrijk en welke soorten zijn er?

windmolens
Zonnepanelen - Energie - duurzaam

Energie-investeringsaftrek (EIA) voor ondernemers

Waarom kiezen voor duurzame energie?

Duurzame energie raakt nooit op en is schoon voor het milieu. Verbruik je als bedrijf veel energie? Kom je boven de 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas uit? Dan moet je voldoen aan de informatie- en energiebesparingsplicht. Deze plicht is in 2023 aangescherpt, en er komen opnieuw strengere regels aan door Europese wetgeving: de EED‑herziening wordt eind 2026 verwacht.

Volgens MKB‑Nederland en VNO‑NCW gaat dit om 70.000–100.000 bedrijven. Op het Informatiepunt Leefomgeving vind je uitgebreide toelichting op deze plichten.

Subsidies om duurzame energie te stimuleren

Investeren in duurzame energie kost geld, maar de overheid stimuleert dit nu sterker dan eerdere jaren. Dit zijn de belangrijkste regelingen voor ondernemers in 2026:

  • SDE++ blijft in 2026 de grootste regeling voor grootschalige projecten zoals zon, wind, groen gas en CO₂‑reductietechnieken. Budget loopt in de miljarden.

  • EIA (Energie‑investeringsaftrek) stijgt naar €460 miljoen met meer stimulans voor zonnepanelen, batterijen en energiebesparing.

  • ISDE: er zijn nieuwe regels voor zakelijke warmtepompen; de subsidie wordt nu gebaseerd op het totale vermogen van het systeem.

  • DEI+: via deze regeling is er extra aandacht voor innovatie en pilotprojecten. Vooral interessant voor circulaire en nieuwe energietechnologieën.

  • EU Innovation Fund: Dit soort Europese fondsen blijven belangrijke financieringsbronnen voor innovatieve CO₂‑reductie.

Lees meer over de verschillende regelingen en subsidies voor duurzaam ondernemen.

Soorten duurzame energie: van zonne-energie tot biobrandstof

Je denkt waarschijnlijk bij duurzame energie al snel aan zonnepanelen en windmolens. Maar er zijn meer manieren om duurzaam energie op te wekken. We zetten ze voor je op een rij, en starten met de meest bekende opties:  

1. Zonne-energie

Met zonnepanelen op je bedrijfsdak draag je bij aan de energietransitie. De zon raakt nooit op en met de juiste keuze en een goed advies van een zonne-energie aanbieder levert het je ook nog rendement op. Zonnestroom is verreweg de goedkoopste vorm van duurzame energie. Het is een schaalbare optie en de combinatie met opslag (batterijen) wordt in 2026 steeds gebruikelijker.

Wetenschappers van de technische universiteit LUT in Finland hebben met de Duitse Energy Watch Group berekend dat zonne-energie wereldwijd verreweg het belangrijkste wordt als duurzame energiebron. “Maar liefst 69% van onze zogeheten primaire energie komt straks uit zonnepanelen. Windmolens zullen voor 18% zorgen, en de resterende 13% komt uit biomassa (6), waterkracht (3), aardwarmte (2) en ‘overige duurzaam’(2).” De onderzoekers namen als startpunt het jaar 2015. Toen kwam wereldwijd 84% van de primaire energie nog uit kolen, olie en gas, en 5% uit kerncentrales.

In Nederland komt zonnestroom inmiddels uit op 37% van de totale elektriciteitsproductie. Meer dan aardgas (26%), volgens de laatste cijfers uit 2025.

2. Windenergie

In ons winderige kikkerlandje wordt het opwekken van energie uit wind al eeuwen gebruikt. Ook wind is een bron die nooit opraakt. Volgens MilieuCentraal is de CO2-uitstoot meer dan 30 keer lager dan van die van 'grijze' stroom.

Windenergie wek je op met een windmolen of windturbine. De levensduur van een windturbine is ongeveer twintig jaar. In die jaren produceert een windturbine tot 80 keer zoveel energie als er nodig is om er één te bouwen. Er is grote behoefte aan ruimte voor windturbines, maar ook veel weerstand bij omwonenden. Daarom zijn er tegenwoordig strenge regels. 

Windenergie zorgt voor ongeveer 16% van de totale elektriciteitsproductie in Nederland.

3. Biobrandstof en biomassa

Door verbranding of vergassing van bedrijfsafval kun je energie als elektriciteit en warmte opwekken. Dit is een kosteneffectieve verwijdering van afvalstromen. Biobrandstoffen kun je ook produceren uit dierlijk en plantaardig afval. Sommige van deze biomassa kun je omzetten in gasvormige of vloeibare energiedragers, zoals biogas en biodiesel.

Biomassa blijft in 2026 een belangrijke bron in de warmtemarkt en industriële processen. In 2024 kwam ruim 11% van de duurzame warmte uit biomassa en in 2025 was dat 1% van de totale energieproductie in Nederland.

4. Omgevingsenergie

In de aarde en de bodem zit warmte. Deze bodemwarmte is bruikbaar voor verwarming en koeling. Door een warmtepomp aan te schaffen kun je er ook gebruik van maken. Een warmtepomp kan deze bodemwarmte verwarmen tot bruikbare warmte.

  • Warmtepompen worden steeds populairder waardoor de ISDE‑regels voor bedrijven zijn aangescherpt in 2026.

  • Nederland behoort tot de wereldtop in WKO‑systemen (warmte‑koudeopslag)

5. Thermische energieopslag

Bij energieopslag wek je geen energie op. Je slaat energie op, om op een later moment te gebruiken. Warmte of koude wordt via een warmtewisselaar in een bodemlaag opgeslagen. Met dit systeem kun je bedrijfsprocessen of bedrijfsruimten koelen en verwarmen.

Opslag van energie wordt steeds belangrijker omdat het net voller raakt.

  • Nederland had in 2024 al 1 GWh aan batterijopslag; voor 2025 wordt 2,1 GWh verwacht, maar projecten lopen vertraging op.

  • Warmteopslagtechnologie ontwikkelt snel, maar marktimplementatie blijft achter door vergunningen en investeringsrisico’s.

Neem ook energiebesparende maatregelen

Naast over te stappen op duurzame energie zoals zonnestroom, kun je ook bijdragen aan de energietransitie door energiebesparende maatregelen te nemen. Goed voor de energierekening, maar in veel gevallen ook verplicht. Zo is het sinds 1 januari 2023 verplicht voor kantoorpanden om minimaal energielabel C te hebben. Dit wordt verder aangescherpt richting 2030.

Elimineer sluipverbruik

Zetten jouw medewerkers altijd hun laptop, de printer en het koffiezetapparaat uit wanneer ze ‘s avonds of in het weekend naar huis gaan? Grote kans van niet. Door deze vorm van sluipverbruik te elimineren, kun je vaak al flink energie besparen.

Verbeter isolatie door raamfolie

Oud bedrijfspand? Met isolerende raamfolie kun je de isolatiewaarde van enkel glas maar ook van dubbel glas verbeteren. Van enkel glas maak je als het ware dubbel glas, en dubbel glas krik je op tot HR-glas. Zo houd je de warmte beter in het pand en verbruik je minder energie. 

Vervang lampen door led-lampen

Soms maakt een kleine verandering al een groot verschil. Wist je dat led-lampen veel minder stroom verbruiken omdat er minder verloren gaat in de vorm van warmte? Zo kun je tot wel 90% op je elektriciteitskosten voor verlichting besparen.

Controleer het verbruik van apparatuur

Wanneer je denkt aan energiebesparende maatregelen voor bedrijven, denk je misschien niet direct aan het verbruik van bijvoorbeeld het koffiezetapparaat. Toch loont het om ook naar het energieverbruik van dit soort kleine apparaten te kijken.

Wat vind je van dit artikel?

Raphael Klees

Auteur

Raphael Klees

Elke week probeer ik ondernemers in Nederland te inspireren en vooruit te helpen. Dat doe ik als redacteur en hoofdredacteur van verschillende zakelijke websites. Mijn doel is de informatie voor bedrijven zo helder en duidelijk mogelijk te maken. Daardoor kunnen ondernemers zich snel weer richten op hun bedrijfsvoering.