Wat heeft een afgelegen eiland als Groenland te maken met jouw bedrijf? Meer dan je denkt. Het politieke gesteggel tussen de VS en de EU rond Groenland staat symbool voor toenemende geopolitieke spanningen, waarbij economische belangen steeds vaker meespelen. Die ontwikkelingen raken ook de wereldhandel, met gevolgen voor import, export en internationale afspraken.
Handelsspanningen tussen de EU en de VS
De spanningen tussen de EU en de Verenigde Staten zijn de afgelopen tijd opgelopen na uitspraken van de Amerikaanse president Trump over Groenland. Trump gaf aan dat de Verenigde Staten Groenland wilden inlijven en sloot daarbij zelfs militair ingrijpen niet uit. Toen de EU en Denemarken dit resoluut afwezen, dreigde Trump met extra importheffingen voor acht Europese landen, waaronder Nederland.
Deze dreiging zorgde voor onrust binnen de EU. De Europese Commissie gaf daarop aan een eerder aangekondigd pakket met tegenmaatregelen weer af te stoffen. Omdat er uiteindelijk een voorlopige handelsovereenkomst werd gesloten, is dat pakket destijds niet doorgevoerd. Het gaat om een lijst met minstens € 93 miljard aan mogelijke tegenheffingen op Amerikaanse producten.
De ‘handelsbazooka’ in het Europese arsenaal
Naast deze tegenmaatregelen overwoog de EU in de recente spanningen ook het inzetten van de zogenoemde ‘handelsbazooka’. Dit is een juridisch instrument waarmee de EU sneller en harder kan reageren als een ander land economische druk uitoefent, bijvoorbeeld via importheffingen of handelsbeperkingen.
Inmiddels is de spanning iets afgenomen. Na overleg tussen de Amerikaanse president en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte lijkt militair ingrijpen van tafel. Trump heeft aangegeven geen extra importheffingen op te leggen aan de acht Europese landen. Toch blijft de situatie onzeker. Het Europees Parlement heeft de goedkeuring van de recent gesloten handelsovereenkomst met de VS voorlopig uitgesteld. Daardoor staat het akkoord nog steeds on hold en zijn de afgesproken handelsregels nog niet 100% juridisch bindend.
Wat betekent dit voor handel met de VS?
De tijdelijke rust betekent niet dat de handelsrelatie tussen de EU en de VS weer volledig voorspelbaar is. Er zijn wel politieke afspraken gemaakt, maar deze zijn juridisch en technisch nog niet volledig uitgewerkt. Daardoor blijft het voor Nederlandse ondernemers die exporteren naar of importeren uit de VS lastig om kosten, marges en contractafspraken op lange termijn vast te leggen.
Exporteren naar de VS: dit is de huidige praktijk
Exporteer je goederen naar de VS of ben je dit van plan? Dan moet je voorlopig uitgaan van de bestaande Amerikaanse invoerrechten per productcategorie, de zogenoemde Most Favoured Nation-tarieven (MFN). De EU en de VS hebben afgesproken dat voor veel Europese producten een Amerikaans tariefplafond van 15% geldt. Deze afspraak is politiek gemaakt, maar juridisch nog niet volledig vastgelegd. Daarom is het belangrijk om per product te blijven controleren welke invoerrechten daadwerkelijk gelden, omdat die per sector hoger of lager kunnen uitvallen dan 15%.
Kleine zendingen naar de VS: afschaffing van de de-minimisregeling
Tot voor kort konden pakketten met een waarde tot 800 dollar relatief eenvoudig de Verenigde Staten binnenkomen. Dankzij de zogenoemde de-minimisregeling hoefden er geen invoerrechten of belastingen te worden betaald en was de douane-afhandeling beperkt. Vooral voor webshops en e-commercebedrijven die veel kleine zendingen naar Amerikaanse klanten versturen, was dat aantrekkelijk. Die regeling is inmiddels grotendeels afgeschaft. Dat leidde zelfs tot een tijdelijke pakketstop naar de VS. Inmiddels is verzenden naar de VS weer mogelijk, onder voorwaarden. Voor zakelijke zendingen met een waarde tot 800 dollar geldt dat:
ook kleine pakketten nu worden ingeklaard bij de Amerikaanse douane;
invoerrechten en belastingen betaald moeten worden, meestal door de ontvanger;
jouw product voor Amerikaanse klanten duurder wordt aan de deur;
je concurrentiepositie verslechtert ten opzichte van Amerikaanse aanbieders;
je te maken krijgt met meer administratie en vaak langere levertijden.
Werk je veel met vaste prijzen, lage marges of veel kleine zendingen? Dan kan dit een flinke impact hebben op je omzet en winstgevendheid.
Hoe ga je als ondernemer om met geopolitieke onzekerheid?
Geopolitieke spanningen en handelsconflicten zijn lastig te voorspellen, maar je kunt je als ondernemer toch voorbereiden op de mogelijke gevolgen. Zeker als je internationaal zakendoet, is het verstandig om risico’s in kaart te brengen en hier actief rekening mee te houden.
1. Spreid je markten en leveranciers
Ben je op het gebied van import of export sterk afhankelijk van één land of regio, zoals de VS? Dan ben je extra kwetsbaar bij politieke of economische spanningen. Door je afzetmarkten en leveranciers te spreiden, verklein je dat risico.
2. Check je contracten en incoterms
Controleer of in je contracten duidelijk staat wie verantwoordelijk is voor invoerrechten, belastingen en onverwachte kosten.
DDP en DAP
Let vooral op de gebruikte incoterms: dit zijn internationale leveringsvoorwaarden die vastleggen wie verantwoordelijk is voor transport, invoerrechten, belastingen en douane-afhandeling. Bij DDP (Delivered Duty Paid) betaal jij als verkoper alle kosten, terwijl bij DAP (Delivered At Place) deze juist bij de klant kunnen komen te liggen. Dat verschil kan bij handel met de VS duizenden euro’s schelen.
3. Houd rekening met extra kosten in je prijs
Nieuwe tarieven, langere levertijden en extra administratie drukken direct op je marge. Neem deze risico’s mee in je prijsstelling en maak scenario’s voor verschillende kostenniveaus.
4. Volg betrouwbare informatiebronnen
Blijf ontwikkelingen volgen via partijen als de RVO, de Europese Commissie (DG Trade) en brancheorganisaties zoals evofenedex. Zo voorkom je dat je beslissingen baseert op politieke uitspraken die juridisch nog niet zijn vastgelegd.
Voor veel ondernemers geldt: je kunt geopolitiek niet beïnvloeden, maar je kunt wel zorgen dat je bedrijf minder afhankelijk en beter voorbereid is. Dat maakt het verschil tussen steeds moeten bijsturen en meer grip houden op je internationale activiteiten.
