Herbeoordeling renteswap is pas het begin

Column Patrick van Gerwen | Fouten van de bank

05 oktober 2015

Talloze ondernemers hebben afgelopen maanden een bericht van de bank ontvangen over de herbeoordeling van hun rentederivaten. Dat is het concrete resultaat van de druk die toezichthouder AFM op de banken heeft gezet om deze problemen op te lossen. Voor het eind van dit jaar moeten banken oplossingen aanbieden aan klanten waar fouten zijn geconstateerd. Dat is goed nieuws.

Whitepaper Gestapeld financieren

Ik zou deze column echter niet schrijven, als er niet ook een flinke schaduwkant aan dit verhaal zit. Want in woorden klinkt het allemaal heel mooi, de daden van de banken laten fors te wensen over. Om te beginnen zitten veel mkb’ers nog steeds op die uitkomst van die herbeoordeling door de bank te wachten. Zelfs ondernemers die volgens AFM tot de ‘kwetsbare groep’ behoren (ondernemingen in Bijzonder Beheer, klanten met complexe derivaten en situaties waarin de hoofdsom van het rentederivaat hoger is dan de hoofdsom van de financiering) en die al vóór de zomer  moesten worden benaderd door de banken, zitten soms nog vergeefs te wachten op een telefoontje. Ze zien dus kwetsbare klanten over het hoofd en het duurt erg lang.

Fouten van de bank

Wanneer klanten eenmaal de uitkomst van de bank hebben ontvangen, blijkt er nogal eens wat aan te mankeren. Op dit moment benaderen banken actief de klanten waarbij de bank zelf een fout heeft geconstateerd in het dossier. Dat klinkt meestal erg sympathiek in de oren. Als vervolgens een deskundige naar hetzelfde dossier kijkt, blijken er echter méér fouten in te zitten dan de bank aangeeft. Voor de meeste ondernemers, die inmiddels aan den lijve hebben ondervonden dat ze geen derivatendeskundige zijn, is dat echter niet zichtbaar. Dat heeft vanzelfsprekend direct consequenties voor de compensatie die betaald zal worden. Bovendien loont het om de voorstellen van de bank zelf na te (laten) rekenen, omdat ook hierin fouten kunnen worden gemaakt.

Moeilijk zichtbaar

Mijn belangrijkste kritiek op de herbeoordelingen is dat de banken helemaal niet beoordelen of ze destijds wel goed hebben geadviseerd. Terwijl dat de kern van de zaak is. Het gaat er niet om of de auto die ze u hebben verkocht technisch in goede staat is; het gaat er om of ze u een auto hebben geadviseerd die bij uw wensen, behoefte en risico’s past. Een MPV is immers iets wezenlijk anders dan een tweezits sportauto. De bank heeft opgetreden als uw vertrouwde adviseur en is dus verantwoordelijk voor de kwaliteit van dat advies. Als dat niet wordt beoordeeld, is een herbeoordeling op voorhand zinloos.

Het gesprek aangaan

Dat neemt niet weg dat zo’n gebrekkige herbeoordeling van de bank een prima startpunt is om het gesprek met de bank aan te gaan. Met name ondernemers die bang zijn om het onderwerp bij de bank aan te kaarten, worden zo op hun wenken bediend. Een doortastende blik is nodig om het vervolgens goed op te lossen. Vanwege de trage responstijd van banken op inhoudelijke vragen, is bovendien enig geduld nodig. Mijn ervaring is dat dat altijd de moeite waard is, omdat het structureel leidt tot betere oplossingen en compensaties. En er is maar één kans om dat goed te doen.

Auteur

Patrick van Gerwen