Hoe werkt de compensatieregeling renteswaps?

Column Patrick van Gerwen | Het herstelkader

28 november 2016

Heb je in het verleden een renteswap of een ander rentederivaat afgesloten? Dan is de kans zeer groot dat je recht hebt op een flinke financiële compensatie van je bank. Zonder dat je daarvoor een klacht hoeft in te dienen of naar de rechtbank moet gaan.

Over problemen met rentederivaten is de laatste jaren het nodige gezegd, ook op deze website.

Eerst zijn banken zélf in de gelegenheid gesteld om eventuele tekortkomingen op te lossen met hun klanten. Maar toezichthouder AFM en de minister van Financiën kwamen eind 2015 tot de conclusie dat banken dat ‘onjuist en onvolledig’ hebben uitgevoerd. Dat was voor de minister aanleiding om hard in te grijpen en een commissie van onafhankelijke deskundigen te benoemen, die met een ‘uniform herstelkader’ moest komen.

Compensatieregeling

Deze Derivatencommissie heeft op 5 juli 2016 een compensatieregeling gepresenteerd. Dit compensatieplan wordt ook wel het ‘herstelkader’ genoemd. In dit document van 47 pagina’s staat beschreven welke problemen moeten worden opgelost en hoe deze door de banken moeten worden gecompenseerd. Alle banken in Nederland hebben inmiddels verklaard dat zij dit compensatieplan accepteren.

Deze compensatieregeling is echter niet voor iedereen toegankelijk. Professionele vastgoedbeleggers (vanaf een bepaald balanstotaal) worden bijvoorbeeld uitgesloten. Ook ondernemers die als deskundig worden beschouwd, komen niet in aanmerking voor een compensatie. Maar die criteria voor deskundigheid zullen voor de meeste ondernemingen geen beperking opleveren, omdat de bank dan moet aantonen dat er tenminste vijf jaar specialistische treasury-ervaring binnen de onderneming aanwezig moet zijn. Dat is in veruit de meeste gevallen niet zo, en die specialistische kennis was vaak ook niet aanwezig bij de eventuele betrokken accountant.

Blijkt dat je voldoet aan de toelatingscriteria, dan maak je mogelijk aanspraak op een flinke vergoeding. Er is één algemeen onderdeel in de compensatieregeling die vrijwel alle swap-bezitters raakt: de zogenaamde ‘coulancevergoeding’, die gemaximeerd is op € 100.000. Daarnaast zijn er nog andere, meer klantspecifieke aspecten, die kunnen leiden tot een aanzienlijke vergoeding door de bank. Het herstelkader is dus voor elke mkb-er met een renteswap relevant.

Actie?

De banken zullen zelf het initiatief moeten nemen om hun klanten een compensatievoorstel te doen. Betekent dat, dat je zelf vooralsnog niets hoeft te doen? Dat kan, maar er zijn wel een paar risico’s waarop ik je wil attenderen. Uit mijn praktijk blijkt namelijk dat niet alle klanten, die voor compensatie in aanmerking komen, hierover door de bank zijn geïnformeerd. Er is dus een kans dat de bank je (onterecht) over het hoofd ziet. In dat geval is het goed om zelf actie te ondernemen. Ook kan het zijn dat de bank op basis van onvolledige documentatie tot een afwijkend compensatievoorstel komt. Of dat niet alle technische aspecten, die in jouw situatie een rol spelen, worden meegenomen.

Bovendien is de compensatieregeling dusdanig complex, dat het ondoenlijk is om zélf een inschatting te maken van de compensatie waar je recht op heeft. Terwijl je, als je met het voorstel van de bank akkoord gaat, finale kwijting aan de bank geeft. De kwestie is dan definitief afgedaan en je kunt er ook niet meer bij een rechtbank op terugkomen. Gezien het potentiële grote financiële belang is mijn suggestie: bereid je goed voor, voordat je het voorstel van de bank ontvangt. Zodat je ervan verzekerd bent, dat je een goede eindoplossing bereikt.

Auteur

Patrick van Gerwen