Licenties open source software

Wat mag wel en wat mag niet?

07 september 2010

Open source software is vaak gratis, maar dat wil niet zeggen dat er geen licenties zijn. Die zijn er juist in overvloed, in diverse licentiemodellen. Daarmee wordt precies geregeld wat er met open source software wel en niet mag.

GPL-licentie

Veruit het meest voorkomende licentiemodel is GPL (General Public License). Onder de GPL is de gebruiker van de software verplicht om verbeteringen en vernieuwingen door te geven aan de internationale gemeenschap van ontwikkelaars, zodra deze buiten de eigen rechtspersoon wordt ingezet. Strikt genomen kan een organisatie deze verbeterde software dus helemaal voor zichzelf houden. De voorwaarde is dat het gebruik de grenzen van de eigen organisatie niet overschrijdt. Gebeurt dat wel, dan moet alles vrijgegeven worden. Lees: downloadbaar publiekelijk toegankelijk worden gemaakt.

BSD-licentie

BSD (Berkeley Software Distribution) is een nog veel vrijer licentiemodel. Hier is het niet verplicht om verbeteringen en aanpassingen wereldwijd vrij te geven. De enige voorwaarde voor het gebruik onder een BSD-licentie is dat de auteursgegevens duidelijk vermeld moeten blijven. Open software zou onder een BSD-licentie dus closed kunnen worden en voortaan als commercieel product worden verkocht, maar dat hoeft niet.

Juridische aansprakelijkheid

Gebruik je een open source product waarop licentie rust, dan ben je in principe juridisch aansprakelijk voor eventueel verkeerd gebruik ervan. De makers van de software, de 'community' dus, kunnen je daarop aanspreken.

Licentiewijzer

Het is verstandig om je in de juridische achtergrond van een pakket te verdiepen. Bijvoorbeeld via deze links

Business modellen

De licenties van open source software zijn gratis, anders zou het geen open source zijn. Maar aan het beschikbaar stellen van gratis software verdient niemand geld. Daarom zijn er verschillende business modellen rondom open source software. Vaak richten zij zich op diensten, zoals advies, implementatie, training, beheer, hosting (uitbesteed beheer op een externe server) en maatwerkaanpassingen aan bedrijfsspecifieke behoeften. Denk bijvoorbeeld ook aan updates. Voorbeelden zijn RedHat zakelijke desktop of Star Office van SUN.

Commercial Open Source

Erg in trek is het model Commercial Open Source. Hierbij wordt de basis van een pakket als open source vrijgegeven, terwijl er een aantal extra's in een commerciële versie wordt aangeboden. Vrij vertaald: de source blijft open, maar er zitten een hoop commerciële extra's omheen zonder open licentie. Daarbij geldt overigens wel vaak dat die extra's een open code hebben. Je kunt dus wel zien wat de code is, maar je mag hem niet aanpassen. Of een licentie echt open source is of niet kun je checken aan de hand van dit overzicht.