Mag de bank de opslag zomaar verhogen?

Column Jasper Hagers | Vaste of variabele rente?

19 december 2014

Veel ondernemers komen in de knel door de hoge financieringslasten, terwijl de variabele rente (EURIBOR) op dit moment erg laag staat. Vaak komt dat door een verhoging van de opslagen of opslag, waardoor er absurd hoge rentelasten ontstaan. De problemen ontstaan vooral doordat het mkb vast zit door de renteswap. Het beëindigen van een renteswap is door de negatieve marktwaarde/ boete erg lastig.

Whitepaper Gestapeld financieren

Vaste of variabele opslag?

Veel ondernemers gaan gebukt onder een renteswap gecombineerd met een EURIBOR lening. In de kredietovereenkomst staat dat de bank de rente en opslagen kan verhogen. Veel ondernemers geven aan dat zij dachten dat zij de rentelasten met de renteswap hadden (vast)gezet / gefixeerd en dus dat zij een vaste rente hadden. Of in ieder geval: een vaste opslag.

Dat is niet het geval: op de onderliggende lening kan een bank namelijk de opslag verhogen. Het is daarmee ook geen ‘vaste’ opslag, maar eigenlijk een variabele opslag.

Vanuit Stichting Renteswap, de politiek en de financieel toezichthouder is druk gelegd op banken om in gesprek te gaan. De financieel toezichthouder (AFM) heeft aangegeven dat banken bij ondernemers met een renteswap moeten nagaan of de dienstverlening nog wel ‘passend’ is. 

Verhoging lasten door opslag in moeilijke tijden

Die opslag bestaat vaak uit twee componenten: Een 'risico-opslag' en een zogenaamde 'liquiditeitsopslag'.

Een liquiditeitsopslag houdt in dat deze kan worden verhoogd waarbij de bank aangeeft dat lenen bijvoorbeeld duurder zou zijn. De risico-opslag ziet vooral op de financiële positie van de klant waarbij de bank dan aangeeft dat de risico’s voor de bank verhoogd zijn. Juist op het moment dat je het als ondernemer moeilijk hebt, verhoogt de bank dus de lasten waardoor je in grotere problemen komt.

Terecht geven ondernemers aan dat dit onbegrijpelijk is, vooral in combinatie met een product waarbij de toezichthouder al heeft aangegeven dat banken onvoldoende informatie hebben gegeven. In verschillende rechtszaken komt nu naar voren dat de bank over de mogelijkheid van de verhoging van de opslag onvoldoende informatie heeft gegeven. Banken hebben zelfs de opdracht gekregen van de financieel toezichthouder om bij hun klanten met een renteswap na te gaan of de dienstverlening nog wel passend is. Banken hebben toegezegd voor 1 januari 2015 in gesprek te gaan met hun klanten.

Bezwaar maken tegen renteswap en opslag

Het maken van bezwaar / klagen tegen / over renteswap en de opslag is  zinvol. Zowel de toezichthouder als in rechtspraak wordt duidelijk dat banken onvoldoende duidelijk hebben gemaakt dat de opslag variabel is. Bij renteswaps wringt dit helemaal omdat EURIBOR extreem laag staat en de ondernemers de renteswap niet zomaar voortijdig kunnen beëindigen. De ondernemers staan daarmee met de rug tegen de muur. Omdat de rente al laag staat hebben renteswaps bovendien een negatieve marktwaarde waardoor de bank bij verhoging van de opslag dubbel profiteert. Wij behandelen op dit moment steeds meer zaken van klanten waarbij dit aan de hand is. Bij het maken van bezwaar is van groot belang wat er destijds is gezegd over de opslag en of er is gesproken over het feit dat de opslag variabel is.

Auteur

Jasper Hagers