Als werkgever ben je verplicht om deskundige ondersteuning te regelen op het gebied van gezond en veilig werken. Een arbodienst helpt je daarbij. Van verzuimbegeleiding en re-integratie tot risico-inventarisatie en werkplekonderzoek: een arbodienst ondersteunt je bij de belangrijkste verplichtingen uit de Arbowet. In dit artikel lees je wat een arbodienst precies is, wat die doet en wanneer je er een moet inschakelen.
Wat is een arbodienst?
Een arbodienst is een organisatie die jou kan ondersteunen bij je verzuim- en arbobeleid. Via een arbodienst kun je deskundigen inzetten, zoals een bedrijfsarts, een ergonoom en een veiligheidskundige.
Wat betekent arbo?
Arbo is een afkorting van arbeidsomstandigheden. Ieder bedrijf in Nederland moet zich houden aan de Arbowet (arbeidsomstandighedenwet). Je bent daardoor verplicht een goed arbobeleid te voeren en daarvoor moet je de nodige expertise inschakelen.
Belangrijk om te weten: jij betaalt de arbodienst, maar deze partij blijft altijd zelfstandig en onafhankelijk.
Is een arbodienst verplicht?
Ja, een arbodienst is verplicht. De Arbowet verplicht iedere werkgever met personeel om een basiscontract af te sluiten met een gecertificeerde arbodienst of bedrijfsarts. Dit geldt ook voor kleine bedrijven met minder dan 25 werknemers in dienst. Je mag zelf bepalen hoe je de ondersteuning organiseert: via een volledige arbodienst of via een maatwerkregeling met een zelfstandig werkende bedrijfsarts.
Mag ik mijn arbodienst zelf kiezen?
Ja, je bepaalt zelf met welke arbodienst je in zee gaat. Arbodiensten zijn bedrijven op de vrije markt en er zijn veel aanbieders. Sommige brancheorganisaties hebben een raamcontract met een arbodienst gesloten. Het kan voordelig zijn om je hierbij aan te sluiten, dus kijk wat er binnen jouw branche geregeld is.
Wat doet de arbodienst?
Een arbodienst of arbodienstverlener ondersteunt je bij verschillende verplichtingen op het gebied van veiligheid en gezondheid. Zo help je ziekteverzuim voorkomen en beperken, blijft het verzuim binnen je bedrijf zo laag mogelijk en kunnen zieke werknemers op een goede manier re-integreren.
1. Risicoinventarisatie en -evaluatie (RI&E)
Volgens de wet moet je de arbeidsrisico’s binnen je bedrijf in kaart brengen. Dat doe je met een risicoinventarisatie en -evaluatie. Beter bekend als de RI&E of RIE. Dit is een rapport met alle risico’s binnen je bedrijf op het gebied van veiligheid en gezondheid, inclusief een plan om die risico’s te voorkomen of te verminderen. Daarmee laat je zien dat je wil zorgen voor een veilige en gezonde werkplek voor al je werknemers.
RI&E maken en toetsen
Je mag de RI&E zelf maken, samen met een arbodeskundige of volledig uitbesteden aan experts. Bij alle drie de opties kun je de juiste hulp krijgen via een arbodienst. Ook als je het zelf gaat doen, moet je de RI&E namelijk laten toetsen door een gecertificeerde arbodienst. Behalve als je minder dan 25 werknemers hebt en je een goedgekeurd RI&E-instrument gebruikt van een branchevereniging.
2. Verzuimbegeleiding
Is je werknemer ziek? Dan geef je dit zo snel mogelijk door aan de arbodienst. Je arbodienst kan je helpen om je zieke werknemer zo goed mogelijk te begeleiden. Je moet je daarbij houden aan de Wet verbetering poortwachter. Zeker als je werknemer langdurig ziek is, moet je een aantal stappen zetten waarbij de arbodienst of een bedrijfsarts nodig is. Zo ben je bijvoorbeeld verplicht om binnen 6 weken na de ziekmelding een probleemanalyse te laten maken door de bedrijfsarts. Vervolgens maak je een plan van aanpak.
Re-integratieverplichtingen
Er komt veel kijken bij het begeleiden van een langdurig zieke werknemer. Een arbodienst zal je dus helpen om je re-integratieverplichtingen na te komen. Het doel is om je zieke werknemer zo goed mogelijk te begeleiden en te zorgen dat die weer kan werken.
3. Verzuimpreventie
Een arbodienst kan je helpen om bepaalde oorzaken van verzuim weg te nemen en langdurig ziekteverzuim te beperken.
Via een arbodienst kunnen werknemers vrije toegang krijgen tot een bedrijfsarts en krijgt de bedrijfsarts toegang tot alle werkplekken. Daarnaast kunnen werknemers een Preventief Medisch Onderzoek (PMO) krijgen om te ontdekken of ze gezondheidsrisico’s lopen door de huidige manier van werken.
Lees ook: Ziekteverzuim voorkomen en verlagen: hoe pak je dat aan?
4. Werkplekonderzoek
Hebben jouw werknemers een gezonde werkhouding? Je kunt een arbodienst inschakelen voor een werkplekonderzoek. Een specialist kijkt dan onder meer naar de fysieke belasting, de ergonomie en de werkplekinrichting. Ook elke thuiswerkplek moet aan de Arbowet voldoen. Vraag je arbodienst hoe je daarvoor kunt zorgen. Daarnaast kan een arbodienst trainingen verzorgen op het gebied van veilig en gezond werken.
5. PSA-beleid
Veel langdurend verzuim heeft een psychische oorzaak. Dit kan komen door ongewenst gedrag, pesten op het werk, discriminatie, agressie of een hoge werkdruk. Een arbodienst kan je helpen bij het tegengaan van psychisch verzuim. Je kunt in samenwerking met je arbodienst een beleid opstellen voor psychosociale arbeidsbelasting (PSA). In dit PSA-beleid benoem je de risico’s voor jouw werknemers, je stelt een protocol op voor ongewenste omgangsvormen en werkdruk. Daarnaast kun je een klachtenregeling instellen en een vertrouwenspersoon benoemen.
Wanneer schakel je een arbodienst in?
Je bent verplicht een basiscontract af te sluiten met een arbodienst of individuele bedrijfsarts. Doe dit direct als je een bedrijf start of je eerste werknemer aanneemt, zodat je meteen de juiste expertise in huis hebt voor verzuimbegeleiding en de RI&E. In je contract staat wanneer je verplicht bent de arbodienst in te schakelen.
Wat is het basiscontract arbodienst?
Het basiscontract is een verplichte overeenkomst met een arbodienst of bedrijfsarts waarover iedere werkgever moet beschikken. In het basiscontract worden werkafspraken gemaakt voor de taken waarvoor jij je volgens de Arbowet moet laten bijstaan door kerndeskundigen.
In het basiscontract staan dus in ieder geval afspraken over:
de begeleiding van zieke werknemers;
de mogelijkheid tot een medisch onderzoek;
de mogelijkheid tot een second opinion bij een andere bedrijfsarts.
Het basiscontract met een arbodienst of bedrijfsarts kan verder aangevuld worden met afspraken naar keuze.
Vangnetregeling of maatwerkregeling
Bij het afsluiten van een basiscontract kies je tussen twee varianten. Bij de vangnetregeling schakel je een gecertificeerde arbodienst in die alle wettelijke taken uitvoert. Bij de maatwerkregeling regel je de arbozorg zelf, bijvoorbeeld via een zelfstandig werkende bedrijfsarts. Hiervoor heb je instemming nodig van je medewerkers of ondernemingsraad (OR). Kies in ieder geval altijd voor een gecertificeerde arbodienst of bedrijfsarts.
