Wat is een jaarrekening?

En wat staat er precies in?

04 februari 2020 03 september 2021

Bedrijven zoals bv's, nv's en coöperaties moeten elk jaar een jaarrekening naar de Kamer van Koophandel sturen. Het is een overzicht van de financiële situatie van het afgelopen boekjaar. Maar wat moet je precies in de jaarrekening zetten?

Waar wil jij in groeien?

Wat is een jaarrekening?

Een jaarrekening is een overzicht van de financiële situatie van een onderneming van het afgelopen boekjaar. Iedere onderneming maakt zo’n jaarrekening, mede omdat je elk jaar aan de Kamer van Koophandel je jaarrekening moet sturen. Een jaarrekening bestaat uit een balans, een winst- en verliesrekening en een toelichting op beide.

Fiscale jaarrekening en bedrijfseconomische jaarrekening

Er zijn twee soorten jaarrekeningen, de fiscale jaarrekening en de bedrijfseconomische jaarrekening.

De fiscale jaarrekening moet aan de normen van de belastingdienst voldoen en is bedoeld om de fiscale winst van je onderneming te berekenen. Deze fiscale winst wordt gebruikt als basis voor de heffing van inkomsten- of vennootschapsbelasting.

De bedrijfseconomische jaarrekening geeft een beter beeld van de situatie van een onderneming. Er wordt geen rekening gehouden met fiscale normen, maar het geeft de werkelijke situatie. Het geeft een beeld van de vermogenssituatie van de onderneming en van de resultaten, vanuit bedrijfseconomisch oogpunt. Deze jaarrekening wordt vaak gebruikt bij (her)financiering of verkoop van de onderneming.

Het verschil tussen deze twee jaarrekeningen wordt de stille reserve genoemd. Een voorbeeld hiervan is een bedrijfspand dat voor € 100.000 op de balans staat weergegeven (aanschafwaarde minus afschrijvingen) maar dat een economische waarde (marktwaarde) van € 300.000 vertegenwoordigt. De stille reserve bedraagt € 200.000. Deze meerwaarde is overigens bij verkoop belast bij de fiscus.

Wat is een balans?

De balans is een momentopname en het geeft een overzicht van de financiële situatie van je onderneming. Het overzicht bestaat uit de schulden en bezittingen van je onderneming, meestal aan het eind van een boekjaar. Het boekjaar loopt meestal parallel aan een kalenderjaar en de datum van de balans is dan ook meestal 31 december.

Je bezittingen, ook wel activa genoemd, staan aan de linkerkant van de balans. Je schulden, passiva genoemd, staan aan de rechterkant van de balans. Ook staat er in de balans algemene informatie over de onderneming. Hierbij moet je denken aan informatie als de balansdatum, de lengte van het boekjaar, het aantal werknemers en de bestemming van de winst.

Meer informatie over het maken van een balans vind je hier.

Wat is een winst- en verliesrekening?

Een winst- en verliesrekening heet ook wel resultatenrekening of exploitatierekening. Het geeft een overzicht van alle inkomsten en uitgaven in een bepaalde periode. Dit overzicht eindigt met de over die periode behaalde winst of verlies.

Meer informatie over de winst- en verliesrekening en het opstellen ervan vind je hier.

Wat staat er in de toelichting?

Hoe groot de omvang van de toelichting is, hangt af van de grootte van de onderneming. Bij een kleine rechtspersoon bestaat de toelichting uit een korte verwijzing waarop de balans tot stand is gebracht en het aantal werkzame personen. Bij een grotere onderneming is de toelichting ook uitgebreider, zelfs de betalingen aan de directie kunnen hierop vermeld staan.

Accountantsverklaring

Soms wordt een jaarrekening vergezeld door een accountantsverklaring. De accountant controleert de jaarrekening en schrijft daarover een onafhankelijk rapport. In grote lijnen zijn er vier soorten accountantsverklaringen:

  • Een goedkeurende accountantsverklaring

  • Een afkeurende accountantsverklaring (wezenlijke bedenking)

  • Een verklaring oordeelonthouding (wezenlijke onzekerheid)

  • Een verklaring met beperking (materiële bedenking of onzekerheid)

Wie moet de jaarrekening opstellen?

De meeste ondernemingen zullen ervoor kiezen hun jaarrekening te laten opstellen door hun boekhouder of accountant. Maar dat is niet verplicht. Je mag ook zelf de jaarrekening van je onderneming opstellen.

Voor wie is een jaarrekening verplicht?

Een jaarrekening is verplicht voor bedrijven met de volgende rechtsvormen:

  • Besloten vennootschap (bv)

  • Naamloze vennootschap (nv)

  • Coöperatie 

Deze rechtsvormen moeten een jaarrekening bij de KVK deponeren.

Niet verplicht voor zzp’ers

Zzp’ers hebben die verplichting dus niet. Als eenmanszaak moet je aan het eind van het jaar wel een balans opstellen met een winst- en verliesrekening. Deze gegevens zul je (of je boekhouder) gebruiken bij je aangifte inkomstenbelasting.

Een jaarrekening opvragen

Je kunt bij de KVK tegen betaling de jaarrekening van een onderneming opvragen. Dat is handig als je van plan bent een samenwerking aan te gaan met een zakenpartner. Dankzij de jaarrekening van het bedrijf krijg je een beter beeld van de kredietwaardigheid en financiële positie van het bedrijf. Zo houd je het debiteurenrisico onder controle.