Je personeel motiveren, waarom zou je?

Column | Motiveren door leidinggevenden: wat koop je ervoor?

29 augustus 2011

Hoe kan het toch dat één en dezelfde persoon op het werk voortdurend de kantjes eraf loopt, maar zich in het privé-leven met hart en ziel inzet voor de plaatselijke vereniging? Waarom zakt een gedreven en getalenteerde werknemer na enige tijd af naar het niveau van aanvaardbare middelmatigheid? Hoezo bloeit een medewerker ineens weer helemaal op na de komst van een nieuwe chef?

En, wat voor jou als lezer van deze blog vooral van belang is: kunnen we dit beïnvloeden? Kunnen leidinggevenden hun medewerkers motiveren?

Motivatie als excuus

Nu ik er wat langer over nadenk, merk ik dat ik eigenlijk iets tegen het begrip ‘motiveren door leidinggevenden’ heb. Het lijkt zo alsof mensen hierdoor geen eigen verantwoordelijkheid meer hoeven dragen, alsof je ze een alibi geeft om af te wachten tot anderen hen motiveren, en om de schuld bij anderen neer te leggen indien dit niet gelukt is. Motivatie wordt op die manier zo gauw een excuus voor mensen die niet aan zelfwerkzaamheid kunnen of willen doen.

Motivatie opdringen

Natuurlijk weten we allemaal dat intrinsieke motivatie van buitenaf gestimuleerd kan worden door bepaalde prikkels uit te delen, in sociale of materiële zin. Het kan echter niet zo zijn dat een leidinggevende een stuk motivatie aan z’n medewerkers moet zien op te dringen of te verkopen. Als motivatie slechts middels externe factoren tot wasdom komt, ontbreekt het fundament voor een duurzaam resultaat. En wat koop je daarvoor?

Je personeel moet zichzelf motiveren

Motivatie blijft uiteindelijk altijd betrekking hebben op innerlijke besluitvormingsprocessen. Mensen moeten het zelf wíllen om gemotiveerd te worden. Van een leidinggevende mag je wel verwachten dat die daar de juiste omstandigheden en mogelijkheden voor biedt.

Talenten ontplooien 

Dit alles betekent voor een leidinggevende echter níet dat je beperkt bent tot het bieden van het juiste kader, en dan slechts hoeft te wachten tot de talenten opstaan en zichzelf ontplooien. Naar mijn mening komt het er dán pas echt op aan.

Dán gaat het om de vraag of het je lukt ieders energie, kwaliteiten en creativiteit aan te wenden en te benutten. Of waarom niet. Welke overwegingen en emoties liggen daaraan ten grondslag? Ben je als leidinggevende in staat ieders drijfveren op elkaar en op de organisatie af te stemmen? Lukt het je om iemand boven zichzelf uit te tillen, om onbekende plekken in iemand te ontsluiten? Ben je in staat iemands hart en ziel te winnen én te benutten?

Lukt het je om je medewerkers te inspireren?

Medewerkers moeten zichzelf motiveren, leidinggevenden moeten inspireren. Alleen dan heb je de juiste basis voor economische waarde op langere termijn. En ja, dáár koop je iets voor! 

Auteur

Daniëlle Royakkers-von Kruchten