Terwijl de meeste mensen vrij zijn, wil jij misschien dat je personeel op bepaalde feestdagen werkt. Vaak wordt er dan een toeslag betaald over het uurloon, dat kan het voor je medewerkers aantrekkelijker maken om te werken. Maar ben je dat verplicht? Wat zijn de regels en de meest gebruikte toeslagen?
Goede Vrijdag, Hemelvaart, Kerst: feestdagen waarop het lijkt dat het hele land vrij heeft. Maar om winkels en horeca open te houden, de zorg te geven die nodig is of ervoor te zorgen dat de transport niet stil komt te liggen, werken er heel veel mensen wel.
Is een feestdagentoeslag verplicht?
Nee. Het is niet wettelijk bepaald dat je een feestdagentoeslag moet betalen, net zoals er geen wet is waarin staat dat iedereen vrij moet zijn op officiële feestdagen. Toeslagen bij werken op Eerste Kerstdag of Pinksteren zijn dus niet wettelijk verplicht. Toch kan het zijn dat je op een feestdag of zondag een toeslag moet betalen.
Worden feestdagen dubbel betaald?
Dat is afhankelijk van de afspraken die je daarover hebt gemaakt. Die afspraken staan vaak in de cao. Als je bedrijf niet onder een cao valt, kun je afspraken over toeslagen vastleggen in de arbeidsovereenkomst of het bedrijfsreglement. Ook zijn er soms sectorbrede afspraken over werken op feestdagen, bijvoorbeeld in de horeca of zorg.
Lees ook: Mag je personeel verplicht vakantiedagen laten opnemen?
Toeslag werken op feestdagen: de meest voorkomende afspraken
Het verschilt per cao welke toeslagen worden toegepast op het werken op zon- en feestdagen. In sommige cao’s hebben medewerkers recht op 200% van hun dagloon, andere cao’s noemen een toeslag van 50%. Hieronder zie je wat de meest voorkomende afspraken zijn. Die gaan vaak over:
Het toeslagpercentage: het percentage varieert per cao maar ligt meestal tussen de 50% (detailhandel) en 100% (zorg). Het percentage kan ook verschillen per feestdag.
Tijd-voor-tijd: de gewerkte uren op een feestdag mag de medewerker op een moment compenseren. Lees ook: Tijd-voor-tijd: alles over TVT-uren
Definitie van feestdagen: niet alle feestdagen zijn officiële feestdagen. Zo is Oudjaarsdag geen officiële feestdag, maar Hemelvaart wel. In de afspraken is vaak opgenomen wat een feestdag is en welke toeslag moet worden betaald. Meestal wordt uitgegaan van de officiële Nederlandse feestdagen.
Horeca: tijd-voor-tijd voor werken op feestdagen
Veel mensen gaan op feestdagen uit eten of naar het terras. In de horeca wordt vaak gewerkt met tijd-voor-tijd (TVT). Voor de gewerkte uren op een feestdag krijgen medewerkers doorbetaalde vrije uren op een andere dag.
Werkt je medewerker 8 uur op Eerste Kerstdag? Dan krijgt hij 8 extra vrije uren, die moeten worden opgenomen binnen 3 maanden na de feestdag. Als dat niet mogelijk is, krijgt hij een toeslag van 50% uitgekeerd over het uurloon.
Goed om te weten: TVT-uren moeten binnen een redelijke termijn worden ingehaald. Meestal geldt hiervoor drie tot zes maanden.
Gezondheidszorg: extra vakantie-uren of toeslag
De zorg gaat altijd door. In deze cao is opgenomen dat een medewerker recht heeft op een vorm van compensatie als hij moet werken op een feestdag. Dit kan een toeslag zijn of extra vakantieuren. Meestal is de toeslag tussen de 75% en 100%.
Daarnaast heb je in de zorg en welzijn ook te maken met onregelmatigheidstoeslag. Wie op momenten werkt dat veel mensen vrij zijn, zoals de avond, nacht, het weekend of een feestdag, wordt daar financieel voor gecompenseerd.
Supermarkten en detailhandel: toeslag
Supermarkten en winkels zijn vaak (deels) open op feestdagen. Ook in de dagen rondom de feestdagen, de avonden voor Kerst bijvoorbeeld, zijn winkels open op avonden en zondagen. Deze werkgevers betalen hun medewerkers vaak een toeslag die is vastgelegd in de cao of het contract. Op Koningsdag is dit vaak 50%, op Eerste Kerstdag soms wel 100%.
Transport: toeslag voor onregelmatigheid, feestdagen en overuren
Ook in de transport en logistiek wordt vaak gewerkt op tijden en dagen dat de meeste mensen vrij zijn. In de transportsector worden die uren gecompenseerd met tijd-voor-tijd in de vorm van betaalde vrije uren op een andere dag of financiële compensatie in de vorm van toeslag. Meestal is dit 100% voor Kerst en Nieuwjaar en 50% voor andere feestdagen.
Afspraken over toeslagen op feestdagen vastleggen
Als je niet onder een cao valt en geen afspraken over toeslagen bij het werken op feestdagen hebt, dan is het verstandig daar afspraken over vast te leggen. Onderstaand stappenplan kan daarbij helpen.
Stap 1: Doe onderzoek: Bekijk de cao die op vergelijkbare bedrijven van toepassing is en kijk bij andere (branche)organisaties welke regelingen zijn vastgelegd over werken op feestdagen.
Stap 2: Bepaal welke feestdagen van toepassing zijn: Maak een lijst van feestdagen waarop toeslagen van toepassing zullen zijn in jouw bedrijf. Hier kan je de officiële Nederlandse feestdagen voor gebruiken.
Houd ook rekening met lokale of culturele gewoontes. Is er bijvoorbeeld een dorpsfeest waar het hele bedrijf jaarlijks naartoe gaat? Of werken er voornamelijk moslims? Dan kan het logisch zijn om andere feestdagen te kiezen.
Stap 3: Bepaal het toeslagpercentage: Beslis welk percentage je als toeslag hanteert bij het werken op feestdag.
Stap 4: Overweeg compensatie in tijd: Naast financiële compensatie in de vorm van een toeslag kun je ook nadenken over compensatie in tijd-voor-tijd.
Stap 5: Regel toeslagen voor overuren op feestdagen: Bepaal hoe je omgaat met overuren op een feestdag. Ga je daar ook toeslag over betalen, doe je dat niet of compenseer je die op een andere manier? Houd hierbij ook rekening met de Arbeidstijdenwet.
Stap 6: Urenregistratie: Bepaal hoe je medewerkers hun gewerkte uren moeten bijhouden en dit doorgeven i.v.m. de salarisadministratie.
Stap 7: Stel een schriftelijke regeling op: Leg het toeslagbeleid en de afspraken rondom werken op feestdagen vast. Dit kan in het bedrijfsreglement, in het personeelshandboek of in de arbeidsovereenkomst. Zorg ervoor dat alle medewerkers op de hoogte zijn van het beleid. Communiceer hierover in duidelijke, begrijpelijke taal.
Stap 8: Monitor en evalueer: Houd bij hoe vaak medewerkers op feestdagen werken en of de toeslagen correct worden toegepast. Evalueer regelmatig of de regeling nog steeds werkt voor je medewerkers en je bedrijf. Vraag dus ook feedback op bij je medewerkers. En pas de regeling aan wanneer nodig.
Lees ook: Moet je op Goede Vrijdag je personeel verplicht vrij geven?
Veelgestelde vragen
Mag ik als werkgever zelf bepalen op welke feestdagen ik welke toeslag geef?
Ja, maar alleen als dit niet in strijd is met de cao of bepaalde brancheafspraken. Zo kun je als werkgever bijvoorbeeld het jubileum van het bedrijf of de dag van het jaarlijkse dorpsfeest aanwijzen als feestdag.
Wat als een medewerker op een feestdag overuren draait?
Goede vraag. Meestal wordt de toeslag van die feestdag dan ook over de overuren gerekend. Werkt een werknemer bijvoorbeeld tien uur in plaats van acht op Koningsdag? Dan krijgt diegene over tien uur 50% toeslag uitbetaald.
Is Goede Vrijdag dubbel betaald?
Nee, meestal niet. Goede Vrijdag staat in de lijst met officiële feestdagen, maar is vaak alleen een vrije dag voor scholen en overheidsinstellingen. Ook staan er in de meeste cao’s en arbeidsovereenkomsten geen afspraken over extra toeslagen in de vorm van tijd of geld op Goede Vrijdag.
Hoe zit het eigenlijk met belasting op toeslagen?
De toeslag voor het werken op een feestdag zijn onderdeel van het loon van een werknemer. Dit wordt dus gewoon belast in box 1 als inkomen uit arbeid. Dit inkomen wordt ook meegenomen in de berekening van bijvoorbeeld sociale premies en toeslagen. Er is dus geen aparte belastingregel voor toeslagen.
Krijgt je werknemer met Hemelvaart dubbel betaald?
Er is geen wet die bepaalt dat je personeel extra moet betalen op Hemelvaartsdag. Wel kan de cao of de arbeidsovereenkomst er iets over voorschrijven. In de meeste gevallen is dit een toeslag van 50% tot 100% of een compensatie in de vorm van tijd-voor-tijd.
Is Pinksteren dubbel betaald?
Het is niet wettelijk vastgelegd dat je medewerkers extra moet betalen op feestdagen, zoals Pinksteren. Maar in de praktijk staat Pinksteren vaak in de lijst van officiële feestdagen in de cao, waardoor er op die dagen een toeslag betaald moet worden of een compensatie in de vorm van tijd-voor-tijd geldt.
