Mobiliteitsbudget: wat vinden je medewerkers daarvan?

Jij bespaart, maar is je personeel daar wel blij mee?

27 november 2018

Veel bedrijven werken met leaseauto's of reiskostenvergoedingen. Die kunnen nogal in de papieren lopen: als de zaak betaalt, letten veel medewerkers niet zo op de kosten. Met een mobiliteitsbudget blijven jouw kosten binnen de perken. Maar wat vinden je medewerkers daarvan?

Mobiliteit geeft veel ondernemers kopzorgen. Het kost een smak geld: files, werknemers die ver weg wonen en dus kilometers vreten, leaserijders die hun tankpas flink laten wapperen op vakantie. Je medewerkers hebben geen enkele reden om op de kosten te letten. De zaak betaalt, dus wat maakt het uit?

Opmars

Zo komt het dat meer en meer bedrijven aanhaken bij een nieuw fenomeen: het mobiliteitsbudget. Op dit moment werkt 12 procent van de ondernemers met een mobiliteitsbudget; nog eens 28 procent overweegt serieus om ermee te gaan werken, blijkt uit het Nationale Zakenauto Onderzoek.

Eigen zak

De gedachte achter een mobiliteitsbudget is eenvoudig: geef elke medewerker een tegoed voor reiskosten. De medewerker kan dat gebruiken om van A naar B te komen op de manier die hij zelf wil. Houdt hij budget over, dan mag hij dat in eigen zak steken. En moet er geld bij, dan zal hij dat uit eigen zak moeten bijbetalen. Mobiliteitsadviseur Davy van de Haar van BeLikeUs: “Dat resterende geld kun je niet zomaar overmaken: over alles boven de 19 cent per kilometer voor zakelijk verkeer moet je inkomstenbelasting betalen.” Hij adviseert de restanten te investeren in het pensioen van de medewerker, of om er binnen de geldende belastingregels zaken mee aan te schaffen – zoals een laptop of een fiets.

Mobiliteitspas

In de praktijk kan een mobiliteitsbudget allerlei vormen aannemen. Zo kunnen leaserijders ervoor kiezen een kleinere auto te nemen dan waar ze recht op hebben. De rest van het geld kunnen ze inzetten voor andere vervoersmiddelen, voor als het druk is op de weg.

Een andere optie is de aanschaf van een mobiliteitspas. Die geeft je personeel toegang tot allerlei vormen van vervoer. Je kunt zelf bepalen welke opties wel en niet zijn toegestaan. Zo geef je medewerkers alle vrijheid om zelf te kiezen hoe ze reizen. Bovendien prikkel je ze om op de kosten te letten. Tegoed dat ze niet opmaken, mogen ze immers houden.

Weerstand

Van de Haar: “Of zo’n mobiliteitsbudget weerstand oproept bij je personeel, hangt vaak af van de vorm. Krijgt een medewerker minder dan hij eerst nodig had, dan is dat overduidelijk een bezuiniging. Maar wil je enkel zorgen dat je medewerker bewuster wordt, dan merkt de medewerker allereerst een grotere vrijheid in de manier waarop hij zich verplaatst. En die vrijheid levert een werkgever weer een bezuiniging op: na een aantal jaren heb je minder leaseauto’s nodig.”

Besparing

Maar hoeveel levert zo’n mobiliteitsbudget nu werkelijk op? “Dat ligt er aan of je deels een mobiliteitsbudget invoert of volledig,” legt Van de Haar uit. “Meestal kiezen ondernemers voor een optie waarbij het personeel deels least en deels op een andere manier reist, bijvoorbeeld met het openbaar vervoer, leenauto’s of de fiets. Zelfs die middenweg levert vaak al een besparing op van zo’n 20 procent van alle mobiliteitskosten bij een bedrijf. Een bedrijf met 150 medewerkers en een miljoen euro jaarlijkse mobiliteitskosten bespaart zo al het bedrag van twee ton per jaar. Maar ook met tien medewerkers die elk een leaseauto rijden, kun je jaarlijks ruim 20.000 euro besparen. Want ga er maar vanuit dat een leaseauto gemiddeld duizend euro per maand kost.”

Lastig

De invoering van mobiliteitsbudgetten kan lastig zijn. Ten eerste omdat het nog niet duidelijk is hoe de bijtelling van gedeelde leaseauto’s betaald gaat worden. Ook zijn bedrijven vaak bang voor een flinke administratieve rompslomp: meer vervoersmogelijkheden met hun bijbehorende administratie, er moet immers wel geadministreerd worden welke vervoersbeweging er tegenover het gebruikte budget heeft gestaan.

Bovendien stuit het mobiliteitsbudget vaak op verzet omdat mensen verandering moeilijk vinden. Maar veel belangrijker is dat invoering van mobiliteitsbudgetten kan lijken op een besparing. En dat valt vaak slecht. De meeste medewerkers doen immers hun best en hebben hart voor de zaak. Dan willen ze niet inleveren op hun secundaire arbeidsvoorwaarden. Een lease-auto geeft status, reizen met de trein niet.

Groen

Leg het mobiliteitsbudget daarom uit in positieve termen en effecten. Je biedt je medewerkers flexibiliteit, de vrijheid om elke dag zelf te beslissen hoe ze naar hun werk of hun afspraken gaan. Je geeft hen verantwoordelijkheid en betrekt hen meer bij het succes van de onderneming. Een budget is immers geen blanco cheque om ongebreideld te tanken bij de duurste pomp. En, vindt Van de Haar: “Veel leaserijders zijn zich niet bewust van het geld dat leaserijden kost. Alleen al door ze dat bedrag zelf te laten indelen, beseffen ze wat het bedrijf voor ze betaalt.” Bovendien: je geeft medewerkers de gelegenheid mee te werken aan een groener imago voor de zaak, want mobiliteitsbudgetten zorgen per saldo voor minder autokilometers.