Wat zijn NEN-normen?

In hoeverre is het verplicht NEN-normen te volgen?

27 december 2016

Het Bouwbesluit bevat bouwtechnische voorschriften waaraan alle bouwwerken, zoals woningen, kantoren en winkels in Nederland moeten voldoen. In het Bouwbesluit staan NEN-normen genoemd. Wat zijn dit?

Het Bouwbesluit geeft prestatie-eisen waaraan een bouwwerk moet voldoen. Wanneer het bijvoorbeeld gaat om een minimale afmeting in meters, is eenduidig vast te stellen of deze prestatie wordt geleverd of niet. Soms vraagt de bepaling van de prestatie echter een uitgebreidere uitleg. Bijvoorbeeld bij de eisen ten aanzien van het energiegebruik van een gebouw. In zo'n geval wijst het Bouwbesluit naar een NEN-norm. Daarin staan één of meerdere methoden om aan het betreffende voorschrift te voldoen. Als je gebruik maakt van de NEN-norm weet je dus zeker dat op dat onderdeel aan het Bouwbesluit zal worden voldaan. Het gebruik van NEN-normen is echter niet verplicht. NEN-normen worden opgesteld en uitgegeven door het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN).

Is het gebruik van NEN-normen verplicht?

Nee, er zijn drie andere mogelijkheden.

  • Ten eerste biedt het Bouwbesluit de mogelijkheid om een 'gelijkwaardige oplossing' toe te passen. Dat betekent dat een andere invulling mag worden gegeven aan de prestatie-eis, als er maar voldaan wordt aan de doelstellingen van die eis. De gekozen oplossing wijkt in dat geval af van de voorgeschreven eis, maar biedt tenminste dezelfde mate van veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en bescherming van het milieu als de oorspronkelijke eis.

  • Ook is het mogelijk gebruik te maken van een Nederlandse Praktijkrichtlijn (NPR). NPR-en worden - evenals de NEN-normen - uitgegeven door het Nederlands Normalisatie Instituut. Een NPR kan bestaan uit bijvoorbeeld een computerprogramma, een vereenvoudigde bepalingsmethode of een reeks concrete voorbeelden die voldoen aan een bepaalde Bouwbesluit-eis. Bij het volgen van de aanwijzingen mag worden verwacht dat aan de minimale eisen van het Bouwbesluit zal worden voldaan.

  • Verder wordt in het Bouwbesluit gerefereerd aan kwaliteitsverklaringen afgegeven door erkende certificeringsinstellingen. Hierbij gaat het om een verklaring waarin is aangegeven dat een bouwmateriaal of bouwdeel, mits toegepast op de omschreven manier, voldoet aan de eisen die aan zulke materialen of delen worden gesteld in het Bouwbesluit.

Bron: Ministerie van VROM

Noot van de redactie: De toepassing van NEN-Normen is controversieel, omdat hiervoor auteursrechten betaald moeten worden. De normen zijn dus niet openbaar. In december 2008 heeft de rechter de NEN-normen bestempeld als algemeen verbindende voorschriften. Dat betekent dat ze openbaar moeten worden gemaakt.