De pijn van renteswaps gaat niet vanzelf over

Column Patrick van Gerwen | Cadension

01 april 2014

Een ondernemer die met een renteswap in zijn maag zit, kan zich voelen als een patiënt die met onduidelijke rugklachten bij zijn huisarts komt: hij heeft geen idee waar de pijn precies vandaan komt. Onderzoek levert een globale diagnose op, maar als de huisarts in zijn vakjargon uitlegt wat er aan de hand lijkt, haakt de patiënt al snel af.

Hij weet nu ongeveer wat het probleem is, maar niet waardoor het euvel is veroorzaakt, laat staan wat de oplossing is. “Kijk het nog een paar weken aan, waarschijnlijk gaat het vanzelf over”, luidt het advies. De patiënt staat met een dubbel gevoel buiten; gerustgesteld dat het waarschijnlijk niets ernstigs is, maar tegelijkertijd onwetend over wat het wel is.

Renteswap

Veel ondernemers voelen op hun klompen aan dat er iets mis is met de financiering met renteswap die de bank heeft verstrekt. Maar als ze zoeken op internet om uit te vinden of hun klachten duiden op een specifieke kwaal, komen ze al snel terecht in een wirwar van financieel en juridisch jargon. Dat is vaak het moment om af te haken. De zaken zijn immers ook zonder vaktaal al complex. En als hij naar zijn huisbank gaat – immers zijn betrouwbare financiële adviseur – hoort hij nog meer jargon, en uiteindelijk ook hier: “Kijk het nog maar een tijdje aan.”

Derivaten

Als het gaat over derivaten zoals renteswaps, blijkt dat er in de volle breedte nog steeds te weinig kennis aanwezig is om de echte problematiek goed te beoordelen. Op zich niet vreemd: ze worden niet voor niets ‘complexe financiële producten’ genoemd. Maar waaruit blijkt dat kennistekort? Er zijn nog steeds te veel bankiers die het product zelf niet goed kunnen uitleggen. Ook voor journalisten is de complexe materie niet eenvoudig te vertalen. En accountants keuren nog steeds jaarverslagen goed waarin de risico’s van renteswaps niet volledig zijn weergegeven.

AFM-rapport

En neem het recente AFM-rapport: hierin constateert de toezichthouder dat er talloze problemen zijn, maar onderneemt zij geen actie om deze op te lossen. MKB Nederland stelt dat ‘transparantie het bedrijfsleven helpt’ als het gaat over rentederivaten, maar lijkt ook nog geen echt idee te hebben van de omvang waar een belangrijk deel van haar achterban mee kampt. Tenslotte lijkt niemand de Nederlandse Vereniging van Banken te vragen waarom zij niet reageert op dat uitgebreide rapport waarin de AFM juist aanbevelingen doet aan banken die deze producten hebben verkocht. 

Niet vanzelf over

Daarom kunnen rentederivaten nog steeds leiden tot chronische pijn en bedrijven zelfs fataal zijn. Ook omdat veel ondernemers niet met hun verhaal naar buiten durven te treden. Maar, het gáát niet vanzelf over. Toch is er ook goed nieuws: een rentederivaat is geen ongeneeslijke ziekte. Als je maar blijft doorvragen bij je huisarts en staat op een goede behandeling, of om een doorverwijzing naar een specialist vraagt.

Auteur

Patrick van Gerwen