Met de rentabiliteit van je bedrijf laat je zien wat de verhouding is tussen het geïnvesteerde vermogen en de gemaakte winst. Dit geeft banken, investeerders en aandeelhouders inzicht in hoe rendabel je bedrijf is. In dit artikel leggen we uit wat rentabiliteit is, hoe je de REV, RVV en RTV berekent en wat een goede rentabiliteit is voor jouw bedrijf.
Inhoud:
- Wat is rentabiliteit?
- Waarom zou je je rentabiliteit berekenen?
- Rentabiliteit eigen vermogen (REV)
- Rentabiliteit vreemd vermogen (RVV)
- Rentabiliteit totaal vermogen (RTV)
- Rentabiliteit zelf berekenen: calculator
- Voorbeeld rentabiliteit berekenen: RTV, REV en RVV
- Wat is een goede rentabiliteit?
- Zo verbeter je je rentabiliteit: 5 praktische tips
- Werk samen met een financieel professional
Wat is rentabiliteit?
Rentabiliteit is de verhouding tussen het financiële resultaat (winst) van je onderneming en het geïnvesteerde vermogen. Het is een financiële ratio waarmee je laat zien hoeveel rendement je behaalt met je investeringen. De belangrijkste rentabiliteitsratio's zijn:
Rentabiliteit Eigen Vermogen (REV): Hoeveel rendement levert je eigen investering op?
Rentabiliteit Vreemd Vermogen (RVV): Wat is de verhouding tussen de rente die je betaalt en het vreemd vermogen?
Rentabiliteit Totaal Vermogen (RTV): Wat levert het totale geïnvesteerde vermogen (eigen + vreemd vermogen) aan rendement op?
Rentabiliteit wordt internationaal ook wel aangeduid als Return on Equity (ROE), Return on Debt en Return on Assets (ROA).
Waarom zou je je rentabiliteit berekenen?
De rentabiliteit (ook wel rendabiliteit genoemd) bereken je om te zien in hoeverre je investeringen rendement opleveren. Met andere woorden: hoe efficiënt je investeringen worden omgezet in winst.
Andere belangrijke ratio’s
Hoe beter de rentabiliteit, hoe rendabeler je bedrijf en hoe aantrekkelijker het is voor investeerders, aandeelhouders en banken. Banken beoordelen je rentabiliteit trouwens altijd in combinatie met andere financiële ratio’s, zoals je solvabiliteit en liquiditeit. Zorg dus dat je op alle drie een goed verhaal hebt.
Je berekent je rentabiliteit met behulp van gegevens uit je winst- en verliesrekening en je balans. Je rekent altijd over een vastgesteld jaar.
Welke cijfers heb je nodig voor het berekenen van je rentabiliteit?
Als je rentabiliteit wilt berekenen heb je de volgende cijfers nodig:
Nettowinst = winst - (belastingen + te betalen rente)
Gemiddeld eigen vermogen = (eigen vermogen beginbalans + eigen vermogen eindbalans) / 2
Gemiddeld vreemd vermogen = (vreemd vermogen beginbalans + vreemd vermogen eindbalans) / 2
Rentabiliteit eigen vermogen (REV)
Door je rentabiliteit eigen vermogen te berekenen kun je zien hoeveel rendement je eigen investeringen hebben. Het geeft een deel van je totale winstgevendheid weer en helpt je beoordelen of het interessant is om opnieuw te investeren.
Rentabiliteit eigen vermogen berekenen
REV = (nettowinst / gemiddeld eigen vermogen) x 100%
Om de REV te berekenen deel je de nettowinst door het gemiddeld eigen vermogen en dat vermenigvuldig je met 100%. Een REV boven de 10% wordt in Nederland doorgaans als gezond beschouwd, al verschilt dat per sector.
Rentabiliteit vreemd vermogen (RVV)
Met de rentabiliteit vreemd vermogen (RVV) bereken je wat je externe financiering je kost: hoeveel rente betaal je ten opzichte van het totale geleende bedrag. Hoe lager de RVV, hoe goedkoper je vreemd vermogen.
Rentabiliteit vreemd vermogen berekenen
RVV = (te betalen rente / gemiddeld vreemd vermogen) * 100%
Je berekent de RVV door het totaalbedrag aan betaalde rente te delen door het gemiddeld vreemd vermogen en dat te vermenigvuldigen met 100%. Zolang je RTV hoger is dan je RVV, verdien je meer dan je aan rente betaalt. Dit noem je het hefboomeffect.
RVV hoger dan RTV? Wees voorzichtig met extra lenen
Maar het werkt ook andersom: als je RVV hoger is dan je RTV, kost het vreemd vermogen je meer dan het oplevert. Je betaalt dan meer rente dan je rendement maakt, wat ten koste gaat van je nettowinst. In dat geval is extra lenen niet verstandig en is het slimmer om je kosten te verlagen of je omzet te verhogen voordat je nieuwe financiering aantrekt.
Rentabiliteit totaal vermogen (RTV)
De rentabiliteit totaal vermogen laat zien wat al het geïnvesteerde vermogen, eigen vermogen en vreemd vermogen aan rendement oplevert. Dit is voor veel partijen een interessante financiële ratio, omdat het een algemeen beeld geeft van de financiële gezondheid van je bedrijf.
Rentabiliteit totaal vermogen berekenen (zzp, eenmanszaak of vof)
RTV zzp/eenmanszaak/vof = ((nettowinst + betaalde rente - gewaardeerd loon) / gemiddeld totaal vermogen) * 100%
De nettowinst van een zzp’er, eenmanszaak en ondernemers in een vof is letterlijk het inkomen van de eigenaar. Daarom wordt bij deze berekening een gewaardeerd loon afgetrokken. Dit zorgt ervoor dat de winst realistisch de bedrijfsopbrengst weergeeft.
Rentabiliteit totaal vermogen berekenen (bv of nv)
RTV bv/nv = ((nettowinst + betaalde rente) / gemiddeld totaal vermogen) * 100%
Omdat bij een bv en nv de eigenaren en directeuren op de loonlijst staan, zijn de personeelskosten al verwerkt in de nettowinst. Je hoeft hier geen rekening te houden met een gewaardeerd loon.
Rentabiliteit zelf berekenen: calculator
Voorbeeld rentabiliteit berekenen: RTV, REV en RVV
Stel, dit is de winst- en verliesrekening van Balanco bv voor een jaar:
| Opbrengsten: | |
|---|---|
| Inkomsten uit verkochte producten | € 200.000 |
| Inkomsten uit geleverde diensten | € 150.000 |
| Totale omzet | € 350.000 |
| Kosten: | |
| Salarissen (incl. eigen) | € 180.000 |
| Inventaris | € 15.000 |
| Afschrijvingen | € 10.000 |
| Totale kosten | € 205.000 |
| Brutowinst (omzet € 350.000 - kosten € 205.000) | € 145.000 |
| Belastingen over winst | € 34.000 |
| Rentebetalingen op leningen | € 10.000 |
| Netto winst | € 101.000 |
Balans op 1 januari:
| Activa | Passiva |
|---|---|
| Inventaris: € 380.000 | Lening ING: € 250.000 |
| Productiemiddelen: € 40.000 | Crediteuren: € 30.000 |
| Voorraad: € 50.000 | Eigen vermogen: € 270.000 |
| Debiteuren: € 50.000 | |
| Kas: € 30.000 | |
| Totaal: € 550.000 | Totaal: € 550.000 |
Balans op 31 december:
| Activa | Passiva |
|---|---|
| Inventaris: € 390.000 | Langlopende lening ING: € 220.000 |
| Productiemiddelen: € 40.000 | Crediteuren: € 30.000 |
| Voorraad: € 60.000 | Eigen vermogen: € 351.000 |
| Debiteuren: € 70.000 | |
| Kas: € 41.000 | |
| Totaal: € 601.000 | Totaal: € 601.000 |
Dan is dit de rentabiliteit van Balanco bv in dat jaar:
Rentabiliteit Totaal Vermogen (RTV): nettowinst + rentebetalingen + belastingen, gedeeld door het gemiddeld totaal vermogen, keer 100%. Dat is (€ 101.000 + € 10.000 + € 34.000) / ((€ 550.000 + € 601.000) / 2) = € 145.000 / € 575.500 = 25,2%
Rentabiliteit Eigen Vermogen (REV): nettowinst gedeeld door het gemiddeld eigen vermogen, keer 100%. Dat is € 101.000 / ((€ 270.000 + € 351.000) / 2) = € 101.000 / € 310.500 = 32,5%
Rentabiliteit Vreemd Vermogen (RVV): rentebetalingen gedeeld door het gemiddeld vreemd vermogen, keer 100%. Dat is € 10.000 / ((€ 280.000 + € 250.000) / 2) = € 10.000 / € 265.000 = 3,8%
Wat betekenen deze uitkomsten voor Balanco bv?
De cijfers geven een gezond beeld. Een RTV van 25,2% ligt ruim boven de vuistregel van 8% — het totale vermogen wordt effectief ingezet. De REV van 32,5% is sterk: op elke euro eigen vermogen verdient Balanco BV bijna 33 cent, wat het bedrijf aantrekkelijk maakt voor investeerders en aandeelhouders.
Opvallend is het verschil tussen RTV (25,2%) en RVV (3,8%). Omdat Balanco BV aanzienlijk meer verdient op het geleende geld dan het aan rente betaalt, werkt het hefboomeffect positief: het vreemd vermogen vergroot het rendement op het eigen vermogen. Zolang dit verschil positief blijft, is het aantrekken van extra financiering financieel verstandig.
Wat is een goede rentabiliteit?
Er zijn geen universele normen. Wat goed is hangt af van je sector, bedrijfsgrootte en levensfase. Toch gelden er in Nederland de volgende vuistregels:
Wat is een goede REV?
Een REV boven de 10-15% wordt doorgaans als gezond beschouwd. Kapitaalintensieve sectoren zoals transport of productie zitten vaak lager; technologie- en dienstverlenende bedrijven dikwijls hoger. Balanco BV scoort 32,5%, wat sterk is en aangeeft dat het eigen vermogen effectief wordt ingezet.
Wat is een goede RVV?
Hoe lager de RVV, hoe goedkoper je financiering. Een RVV van 3-5% is gunstig, zeker als deze ruim onder je RTV ligt. Balanco BV heeft een RVV van 3,8%, wat betekent dat het vreemd vermogen weinig kost en het hefboomeffect positief uitpakt.
Wat is een goede RTV?
Een RTV vanaf 8% wordt doorgaans als gezond beschouwd. Balanco BV komt uit op 25,2%, wat ruim boven deze norm ligt en de algehele efficiëntie van het ingezette vermogen bevestigt.
Vergelijk je rentabiliteit altijd met voorgaande jaren en met branchegenoten. De trend over meerdere jaren zegt vaak meer dan één momentopname. Banken beoordelen je rentabiliteit bovendien nooit op zichzelf: ze kijken dus ook naar je solvabiliteit en liquiditeit.
Zo verbeter je je rentabiliteit: 5 praktische tips
Is je rentabiliteit lager dan gewenst? Er zijn verschillende manieren om je rentabiliteit te verbeteren. Dit zijn de meest effectieve:
1. Verhoog je omzet of marge
Analyseer welke producten of diensten de hoogste marge opleveren en stuur daar op. Soms is een prijsaanpassing al voldoende om de REV en RTV merkbaar te verbeteren.
2. Verlaag je kosten
Een van de snelste manieren om je rentabiliteit te verbeteren is het verlagen van je kosten. Breng je kostenstructuur in kaart en zoek naar besparingen op vaste lasten, inkoop of overhead. Let er wel op dat je niet inlevert op kwaliteit of capaciteit die je nodig hebt voor groei.
3. Optimaliseer je werkkapitaal
Te veel voorraad of trage debiteurenbetaling vreet aan je rendement. Stuur actief op kortere betaaltermijnen en slanker voorraadbeheer om je rentabiliteit te verbeteren zonder extra omzet te hoeven draaien.
4. Trek vreemd vermogen aan
Als je RTV hoger is dan je RVV, werkt het hefboomeffect in je voordeel. Extra financiering via een zakelijke lening, investeerders of andere vormen van vreemd vermogen vergroot dan je REV. Zorg wel dat je RTV structureel boven je RVV blijft, anders kost de financiering je meer dan het oplevert.
5. Investeer gericht
Niet elke investering levert voldoende rendement op. Beoordeel nieuwe investeringen vooraf altijd op de verwachte bijdrage aan je RTV, zodat je vermogen efficiënt blijft werken.
Werk samen met een financieel professional
De rentabiliteit berekenen is één ding, de juiste conclusies trekken en vertalen naar actie is een tweede. Een boekhouder, administrateur of financieel adviseur helpt je niet alleen bij het opstellen van een correcte winst- en verliesrekening en balans, maar ook bij het interpreteren van je kengetallen en het maken van de juiste keuzes. Zeker als je een financiering wilt aanvragen, investeren of juist besparen, is het waardevol om iemand aan je zijde te hebben die de cijfers kent en begrijpt wat ze voor jouw specifieke situatie betekenen.
