Wat is een RI&E? (risicoinventarisatie & -evaluatie?)

Je bent verplicht je werknemers inzage te geven in je RI&E

30 september 2020 3 minuten

Jaarlijks zijn 250.000 mensen betrokken bij een ongeval op het werk, waarvan 20.000 met blijvend letsel. Het is daarom belangrijk je medewerkers te informeren over de risico's, via een RI&E.

Wil je als werkgever zorgen voor een veilige werkplek, dan zul je dat actief in je beleid op moeten nemen. Hoe? Via een RI&E. Je bent in Nederland als werkgever verplicht om een Risicoinventarisatie en -evaluatie (RI&E) te doen, met daarin een opsomming van de risico's binnen je bedrijf en een plan van aanpak om die risico's op te heffen of zoveel mogelijk te verminderen. Je personeel moet deze risico's kennen en zelf de RI&E kunnen opvragen en lezen. 

Wat is een RI&E?

De RI&E staat voor het wettelijk verplichte onderzoek en de schriftelijke vastlegging van veiligheids- en gezondheidsrisico’s voor werknemers in een organisatie. In een RI&E inventariseer je de risico's en evalueer je de kans dat de risico’s zich voordoen. Ook beschrijf je de ernst van de eventuele gevolgen. De RI&E vormt samen met een plan van aanpak een belangrijk onderdeel van een goed arbo- en aziekteverzuimbeleid. Wanneer er sprake is van goede arbeidsomstandigheden, verminder je de kans op ongelukken en verzuim. Op die manier zorg je voor een veilige werkplek voor je medewerkers.

Wat moeten werknemers van de RI&E weten?

Voor hun eigen veiligheid is het van groot belang dat je werknemers de inhoud van de RIaE kennen. Sinds 1 april 2011 ben je als werkgever verplicht om je werknemers kennis te kunnen laten nemen van de RI&E. Dit is expliciet in de Arbowet opgenomen. Als werkgever moet je je medewerkers actief informeren over de RI&E. Je kunt dit bijvoorbeeld doen door inzage in de RI&E te geven via het intranet van je bedrijf. Op deze manier vergroot je de betrokkenheid van je medewerkers bij hun eigen veiligheid en gezondheid. Dit kan ernstige ongevallen op het werk voorkomen.

In een RI&E staan de risico’s waar jouw personeel aan blootgesteld wordt tijdens hun werk en hoe deze risico’s afgedekt worden. In vrijwel alle gevallen moet je als werkgever deze RI&E opstellen, maar er is een aantal uitzonderingen.

Uitzonderingen

Indien al jouw medewerkers tezamen minder dan 40 uur per week werken, hoef je alleen een Checklist gezondheidsrisico’s te maken, dat is een verkorte versie van een RI&E. Werk je enkel met vrijwilligers dan is een RI&E alleen verplicht als er in jouw bedrijf gevaarlijke stoffen of biologische agentia, zoals bacteriën, virussen, schimmels en parasieten, aanwezig zijn. Indien je maximaal 25 man in dienst hebt, kun je gebruikmaken van een door het Steunpunt RI&E erkende branche-RI&E of van een branche-RI&E die in de cao is opgenomen.

Overzicht en plan

In alle andere gevallen ben je verplicht zelf een RI&E op te stellen. Feitelijk is dit een document waarin staat hoe je ervoor gaat zorgen dat jouw personeel onder optimale arbeidsomstandigheden hun werk kan doen. De Risico-Inventarisatie & -Evaluatie bestaat uit een overzicht van de risico’s in jouw bedrijf en een plan van aanpak om deze risico’s af te dekken. Jouw werknemers moeten van de risico’s op de hoogte zijn en het moet voor hen mogelijk zijn de RI&E op te vragen en door te lezen. 

Wat zet je in de RI&E?

De lijst van risico’s en de aanpak ervan moet volledig zijn. Alles wat binnen jouw bedrijf de veiligheid of gezondheid van je personeel in het geding kan brengen, moet hierin worden opgenomen. Je benoemt, evalueert en prioriteert de aanwezige gevaren en vermeldt wat je eraan doet om je personeel tegen deze gevaren te beschermen. Zaken die je in de Risico-Inventarisatie & -Evaluatie kunt verwerken zijn:

  • Bedrijfshulpverleners 

  • Werkplek 

    • hygiëne ruimtes

    • onderhoud liften en roltrappen

    • onderhoud en gebruik elektra

    • nooduitgangen, vluchtroutes 

    • brandgevaar

    • trappen

    • toiletten

    • aanwezigheid van ontspanningsruimte

  • Fysieke en niet-fysieke arbeid 

    • fysieke belasting

    • werkhouding

    • belichting

    • daglicht

    • geluiden

    • klimaat

  • Werkdruk en gedrag 

    • ongewenst gedrag

    • agressie

    • vertrouwenspersoon

    • werktempo

    • tijdsdruk

    • taakverdeling

    • overwerken

    • rusttijden

    • pauzes

  • Gevaarlijke stoffen 

    • opslag

    • voorschriften

    • afzuiging

  • Omgevingsfactoren 

    • geluid

    • tocht

    • ventilatie

    • daglicht

    • zonwering

    • straling

  • Werken met machines 

    • veiligheidskeurmerken

    • afscherming bewegende delen

    • noodstop

    • keuring

    • onderhoud

    • voorschriften

    • reparaties

  • Arbobeleid en organisatie 

    • naleving Arbo-wet

    • verzuimbeleid

    • bedrijfsongevallen

    • beroepsziekten

    • begeleiding medewerkers

    • verantwoordelijkheden medewerkers

    • voorlichting

Plan van Aanpak

Het Plan van Aanpak, de manier waarop je de risico’s afdekt, is onderdeel van de RI&E. Hierin moet je beschrijven wie er verantwoordelijk is voor de aanpak en binnen welke termijn een risico wordt aangepakt. 

Bijzondere werknemers

In de RI&E moet je rekening houden met de risico’s die bijzondere werknemers lopen. Denk hierbij aan zwangere vrouwen, fysiek gehandicapten, minderjarigen, vrouwen die borstvoeding geven en mensen met een psychische handicap. Wat voor gezonde en niet-zwangere volwassenen geldt, geldt niet automatisch ook voor mensen die binnen een bijzondere categorie vallen.

Beoordeling

Wanneer de RI&E is opgesteld, ben je er nog niet. Deze moet - als je meer dan 25 werknemers in dienst hebt - worden voorgelegd aan de Arbodienst of een arbokerndeskundige. Zij beoordelen of de RI&E volledig en betrouwbaar is. Meer over de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie vind je bij het Steunpunt RI&E