Maatschappelijk verantwoord ondernemen: bedrijven horen en gebruiken die term maar al te vaak. In het kort betekent het dat je bij het ondernemen rekening houdt met mens, milieu en maatschappij. Heb jij al serieus werk gemaakt van deze manier van ondernemen? Zie je obstakels of juist kansen? Hoe pak je het aan? En is maatschappelijk verantwoord ondernemen rendabel?
Duurzaam ondernemen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, duurzaam ondernemen of op z’n Engels Corporate Social Responsibility (CSR) genoemd. Als je maatschappelijk verantwoord onderneemt, neem je als bedrijf verantwoordelijkheid voor de effecten die jouw bedrijfsactiviteiten hebben op de wereld om je heen.
Nieuwe economie
De Rijksoverheid stimuleert bedrijven maatschappelijk verantwoord te ondernemen en heeft daarvoor MVO Nederland opgericht. De doelstelling van deze organisatie is om een nieuwe economie te creëren waarvoor de volgende kenmerken gelden:
Klimaat neutraal. Een economie waarbij per saldo geen broeikasgassen worden uitgestoten.
Circulair. Onder de streep geen afval, en grondstoffen worden steeds hergebruikt.
Inclusief. Een economisch systeem dat voor iedereen goed toegankelijk is, wie je ook bent.
Eerlijke ketens. Geen misstanden ergens in het productieproces. Eerlijk van grondstof tot product.
MVO Nederland probeert gelijkgezinde ondernemers samen te brengen in een netwerk. Zo zijn er meer kansen voor ondernemers die maatschappelijk verantwoord ondernemen ook hoog op de agenda hebben staan. Bovendien hebben ze contact met financiers die willen investeren in duurzame businessmodellen.
Internationaal MVO: OESO-richtlijnen
De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) voorziet in richtlijnen voor bedrijven die internationaal Maatschappelijk ondernemen. Met deze OESO-richtlijnen weet je precies wat de overheid van je verwacht als je internationaal onderneemt. Zo voorkom je dat je bedrijf zich over de grens ‘schuldig’ maakt aan misstanden in het productieproces.
In de OESO-richtlijnen staat onder meer:
Hoe je in kaart moet brengen welk effect je met jouw bedrijf hebt op het klimaat, bijvoorbeeld met directe en indirecte co2-uitstoot.
In hoeverre je gebruik maakt of overstapt naar schone energie.
Hoe je omgaat met dierenwelzijn, biodiversiteit en vervuiling.
Voordelen MVO
Bedrijven zien vaak op tegen de transitie naar maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het lijkt vooral geld te kosten en weinig op te leveren. Maar in de praktijk heeft MVO zeker voordelen, denk aan:
Het komt je reputatie ten goede
Je onderscheidt je van je concurrenten die dit thema verwaarlozen
Werknemers binnen een bedrijf dat maatschappelijk verantwoord onderneemt, voelen zich vaak meer gemotiveerd om zich volledig in te zetten.
Een duurzaam bedrijf boort vaak een heel nieuwe doelgroep aan: mensen die kiezen voor duurzaam.
Grote partijen zoals banken en opdrachtgevers vragen steeds vaker naar de duurzaamheidsprestaties van hun leveranciers en partners. Ook zij moeten zich namelijk steeds vaker verantwoorden op het gebied van duurzaamheid. Als MVO’er heb je dan een streepje voor.
Dus ja: maatschappelijk verantwoord ondernemen kan zeer rendabel zijn.
Kernbegrippen
Drie kernbegrippen staan centraal bij MVO: People, Planet en Profit (Triple P). De uitdaging is om een goede balans te vinden tussen deze drie waarden en op alle drie de vlakken waarde te creëren.
People
Bij People gaat het om het welzijn van de medewerkers van het bedrijf, maar ook van de maatschappij als geheel. Denk daarbij aan issues zoals diversiteit, medezeggenschap, gedragscodes, maar ook om mensenrechten, waar internationale ondernemers mee te maken kunnen krijgen.
Planet
Planet betekent dat de bedrijfsactiviteiten binnen ecologische randvoorwaarden plaatsvinden. Er wordt bijvoorbeeld op energieverbruik gelet, afval wordt gescheiden ingezameld en productieprocessen zijn zo zuinig mogelijk.
Profit
Profit kijkt niet alleen naar de financiële prestaties van het bedrijf zelf, maar ook naar de economische effecten van de bedrijfsactiviteiten op de omgeving. Hierbij kun je denken aan werkgelegenheid, investeringen in infrastructuur, uitbesteding en sponsoring.
MVO in de praktijk
Een bedrijf dat maatschappelijk verantwoord onderneemt, zorgt voor goede werkomstandigheden voor het personeel. Het bedrijf probeert de CO2-voetafdruk zo klein mogelijk te maken en koopt maatschappelijk verantwoord in. Dat zijn maar een paar manieren waarop je rekening houdt met mens, milieu en maatschappij.
Toekomstbestendig ondernemen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt ook wel toekomstbestendig ondernemen genoemd. Bedrijven moeten namelijk de transitie maken naar duurzaam ondernemen. Dat is niet alleen voor de toekomst van onze planeet, maar ook voor de toekomst van het bedrijf. De vraag naar duurzame producten en bedrijven die een duurzame bedrijfsmissie hebben, wordt namelijk steeds groter. Om toekomstbestendig te ondernemen, moet je natuurlijk eerst een goed uitgedacht MVO-beleid opstellen.
MVO uitdragen
Je kunt als bedrijf aan je klanten duidelijk maken dat je maatschappelijk verantwoord onderneemt. Bijvoorbeeld door:
een statement op te stellen en te laten zien hoe je daarnaar handelt
te publiceren over je MVO-activiteiten
een MVO-keurmerk aan te vragen als je aan bepaalde duurzaamheidseisen voldoet.
Op die manieren kun je laten zien dat je duurzaam ondernemen belangrijk vindt en maak je MVO tot iets waarmee jij je als bedrijf onderscheidt.
Let op met greenwashing
Voor je een statement of publicatie naar buiten brengt, is het verstandig om goed te controleren of de claims die je doet vanuit je bedrijf echt kloppen. De Europese Commissie heeft in 2024 richtlijnen ingevoerd tegen het gebruik van ongefundeerde milieuclaims. Ook wel greenwashing genoemd. Het gaat bijvoorbeeld om termen als milieuvriendelijk, biologisch afbreekbaar en klimaatneutraal. Dit moet je echt kunnen aantonen. Kun je dat niet? Dan riskeer je een boete.
Altijd MVO
MVO is geen einddoel, maar een proces. Idealiter is maatschappelijk verantwoord ondernemen verankerd in alle bedrijfsprocessen en wordt er bij iedere beslissing een afweging gemaakt tussen alle belangen die een rol spelen.
Duurzaamheid wordt daarbij een steeds belangrijker thema. Zo zijn grote bedrijven inmiddels wettelijk verplicht om naast een financieel jaarverslag ook een duurzaamheidsverslag op te stellen. Waarin ze de voortgang van het bedrijf op duurzaamheidsdoelstellingen weergeven. Maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt zo een onderdeel van het bedrijfs-DNA.
