Levenstestament voor ondernemers

Column Rutger Boelsma | Het zal je maar gebeuren

04 februari 2019

Stel dat je een ongeluk krijgt en plotseling wils- of handelingsonbekwaam bent. Hoe moet het dan met je onderneming? Rutger Boelsma vertelt hoe zijn levenstestament waarborgt dat zijn bedrijf niet stuurloos raakt.

In vijf stappen een bedrijf starten

Om de continuïteit van mijn bedrijf te waarborgen heb ik een levenstestament laten vastleggen. Hierin staat wie mijn taken overneemt en namens mij de knopen doorhakt als ik hier niet meer toe in staat ben. Het geeft mij een goed gevoel dat er iemand is die voor mij de honneurs waarneemt.

Tijdens het leven

Een levenstestament is precies dat: een testament tijdens het leven, dus niet voor na je dood. In het buitenland inmiddels een bekend fenomeen, in ons land nog betrekkelijk nieuw. Mijn advies: begin ermee zodra je gaat ondernemen. Het is niet leeftijdsafhankelijk, en het is ook niet alleen voor dementie. Het gaat in het levenstestament om (tijdelijke) wils- of handelingsonbekwaamheid.

In mijn geval heb ik laten bepalen dat ik zelf wel altijd bevoegd blijf. Je benoemt een soort ‘backup’ in je bedrijf. Ik heb aangegeven wat ik wil als ik dat niet meer kan beslissen. Je kunt ook precies laten vastleggen hoe met alles wat je lief is moet worden omgesprongen: je gezondheid, je huis, de kinderen, je vermogen en je bedrijf. 

Details

Ik heb maar één (maar het kunnen er meer zijn) persoon aangewezen (gevolmachtigde) die al mijn belangen namens mij behartigt. Ik heb hem aangegeven hoe hij moet handelen. Je kunt ook gevolmachtigden aanwijzen per specifiek terrein. Het kan zo gedetailleerd als je wilt.

In de volmacht heb ik wel beperkingen aan laten brengen. Ik heb zelf bijvoorbeeld een maximum laten stellen aan de hoogte van investeringen. Je kunt natuurlijk ook een volmacht voor specifieke taken gegeven, zoals voor onderhoud of personele zaken. De basis voor het aanstellen van een gevolmachtigde is vertrouwen, maar je kunt ook nog eens een extra controle inbouwen door een toezichthouder te benoemen.

Ellende besparen

Rest de vraag: wanneer kun je nog wel of niet voor jezelf handelen, wanneer gaat het in? Ik heb het direct laten ingaan. Mijn gemachtigde mag meteen handelen, en als hij het verkeerd doet grijp ik in. De tweede optie is om het testament te laten ingaan als een arts heeft bepaald dat je wils- of handelingsonbekwaam bent.

Ik denk zelf dat deze ‘ondernemersvolmacht’ mij veel ellende kan besparen. Voor mij is het nu duidelijk wie het roer overneemt en daarmee voorkom ik dat een onbekende foute en misschien onomkeerbare besluiten neemt.

Onderhands of naar de notaris?

Natuurlijk kun je ook volstaan met het verlenen van een onderhandse volmacht. In dat geval regel je de zaken onderling en hoef je niet naar de notaris, de vraag is alleen of bijvoorbeeld de bank genoegen neemt met enkel die volmacht. Puur voor de zekerheid heb ik voor ‘mijn’ notaris gekozen.

Een door een notaris opgemaakt levenstestament wordt ingeschreven in speciaal daarvoor opgericht register en heeft meer autoriteit. Ook voor zzp-ers kan een levenstestament heel gemakkelijk zijn.

En als je besluit een levenstestament op te stellen, onthoud dan dat het heel belangrijk is dat je alles goed doorspreekt met je gevolmachtigde(n), zodat deze niet voor verrassingen komt te staan.

Auteur

Rutger Boelsma