Een ziekmelding begint vaak klein. Een medewerker valt een paar dagen uit en je verwacht dat die daarna weer aan het werk gaat. Maar soms duurt het herstel langer dan gedacht. Kort verzuim verandert in langdurige uitval. Vervelend voor je werknemer, maar ook voor jou. Langdurig verzuim kan namelijk flink in de papieren lopen. Wat moet je doen als een werknemer weken of zelfs maanden ziek blijft? En hoe beperk je de gevolgen voor je bedrijf?
Wat valt onder langdurig verzuim?
Er bestaat geen wettelijke grens voor wanneer ziekteverzuim langdurig wordt. Toch wordt in de praktijk vaak een periode van ongeveer zes weken aangehouden. Dat is niet toevallig: binnen de Wet verbetering poortwachter is dit namelijk een belangrijk moment. Uiterlijk in week 6 stelt de bedrijfsarts of arbodienst een probleemanalyse op.
CBS: 1 op de 8 verzuimgevallen duurt minimaal een maand
Uit cijfers van het CBS over 2025 blijkt dat de meeste ziekmeldingen van korte duur zijn. Bij 70,6% van de werknemers die hadden verzuimd, duurde de meest recente ziekmelding maximaal vijf werkdagen. Bij 12,6% van deze ziekmeldingen duurde het verzuim minimaal 20 werkdagen, oftewel een maand of langer.
Goed om te weten: het CBS hanteert geen aparte definitie van langdurig verzuim, maar maakt in de cijfers wel onderscheid tussen:
verzuim van minder dan een week
één week tot een maand
één maand tot een jaar en
een jaar of langer.
Psychische klachten: gemiddeld ruim 66 werkdagen verzuim
Hoe lang een werknemer uitvalt, hangt sterk samen met de oorzaak van de ziekmelding. Bij griep, verkoudheid of een ander virus duurde het verzuim in 2025 gemiddeld 2,9 werkdagen. Bij psychische klachten, overspannenheid of een burn-out was dat gemiddeld 66,6 werkdagen. Bijna 58% van deze verzuimgevallen duurde minimaal 20 werkdagen.
Psychische klachten komen daarnaast relatief vaak voor als oorzaak van verzuim. In 2025 noemde 8,8% van de werknemers die hadden verzuimd psychische klachten, overspannenheid of burn-out als belangrijkste reden voor hun laatste ziekmelding.
Langdurig zieke werknemer: wat moet je als werkgever doen?
Blijft je werknemer langere tijd ziek? Dan krijg je als werkgever te maken met verschillende verplichtingen. De Wet verbetering poortwachter bepaalt welke stappen jij en je werknemer tijdens de eerste twee ziektejaren moeten zetten om terugkeer naar werk mogelijk te maken.
In de tabel zie je de belangrijkste momenten en acties op een rij.
| Moment | Wat moet je regelen? |
|---|---|
| Week 1 | Meld je werknemer uiterlijk binnen een week ziek bij de arbodienst of bedrijfsarts. |
| Week 6 | De bedrijfsarts of arbodienst maakt een probleemanalyse. Hierin staat wat je werknemer nog kan en wat nodig is voor de re-integratie. |
| Week 8 | Maak samen met je werknemer een plan van aanpak. Hierin leg je afspraken vast over de re-integratie en terugkeer naar werk. |
| Elke 6 weken | Bespreek samen hoe de re-integratie verloopt en stel afspraken bij als dat nodig is. |
| Week 42 | Meld je werknemer ziek bij UWV. Dit is de verplichte 42e-weeksmelding. |
| Rond week 52 | Maak samen de eerstejaarsevaluatie. Je bekijkt wat de re-integratie tot nu toe heeft opgeleverd en welke stappen verder nodig zijn. |
| Vanaf het tweede ziektejaar | Is terugkeer binnen je eigen bedrijf niet mogelijk? Dan kan re-integratie bij een andere werkgever (spoor 2) aan de orde zijn. |
| Rond week 91 | Stel samen met je werknemer het re-integratieverslag en de eindevaluatie op voor de WIA-aanvraag. |
| Uiterlijk week 93 | Je werknemer vraagt de WIA-uitkering aan. |
| Na 104 weken | UWV beoordeelt of je voldoende aan de re-integratie hebt gedaan. Is dat niet het geval? Dan kan UWV je verplichten het loon maximaal één jaar langer door te betalen. |
Wat kost langdurig verzuim voor een werkgever?
Een langdurig zieke werknemer kost je meer dan alleen het loon dat je moet doorbetalen. Volgens onze kennispartner a.s.r. kost een zieke werknemer je als werkgever gemiddeld € 250 per dag. Bij langdurig verzuim kan het totaalbedrag daardoor snel oplopen.
Je krijgt onder meer te maken met:
loondoorbetaling tijdens ziekte
werkgeverslasten die doorlopen
kosten voor de arbodienst en re-integratie
eventuele vervanging van je zieke werknemer
productiviteitsverlies en extra werk voor collega’s.
Wil je precies weten welke kosten meetellen en hoe je die berekent? Lees dan ook:Wat kost een zieke werknemer? Bereken je verzuimkosten.
Twee jaar loon doorbetalen
Als werkgever moet je het loon van een zieke werknemer in principe maximaal twee jaar doorbetalen. Dit heet loondoorbetalingsverplichting. Wettelijk gaat het om minimaal 70% van het loon. In het eerste ziektejaar mag het loon daarbij niet onder het wettelijk minimumloon uitkomen. In een cao of arbeidsovereenkomst kan bovendien zijn afgesproken dat je meer betaalt.
Bereken wat langdurig verzuim jouw bedrijf kost
Hoe groot de financiële gevolgen voor jouw bedrijf zijn, hangt onder andere af van het salaris van je werknemer, de duur van het verzuim en de kosten voor vervanging en re-integratie.
Wil je weten wat ziekteverzuim jouw bedrijf daadwerkelijk kost? Met de verzuimkostencalculator van a.s.r. bereken je de verzuimkosten voor jouw organisatie.
Valkuilen bij langdurig verzuim: voorkom problemen met re-integratie
Bij langdurig verzuim komt er veel op je af. Een gemiste deadline of verkeerde stap in het re-integratieproces kan grote gevolgen hebben. Dit zijn de belangrijkste valkuilen om als werkgever op te letten.
1. Houd je aan de afspraken en termijnen
Het gaat er niet alleen om dat je alle verplichte stappen op tijd zet. Je moet ook actief werken aan de re-integratie, afspraken vastleggen en het Plan van aanpak bijstellen als dat nodig is. Na twee jaar beoordeelt UWV of jij en je werknemer voldoende hebben gedaan om terugkeer naar werk mogelijk te maken.
2. Start op tijd met re-integratie via spoor 2
Heb je volgens UWV zonder goede reden te weinig gedaan aan de re-integratie? Dan kan UWV een loonsanctie opleggen. In dat geval betaal je het loon van je zieke werknemer maximaal 52 weken langer door. Zorg daarom dat je de verplichte stappen op tijd zet en goed vastlegt wat jij en je werknemer tijdens het re-integratietraject hebben gedaan.
3. Een loonsanctie kan je een extra jaar loon kosten
Heb je volgens UWV zonder goede reden te weinig gedaan aan de re-integratie? Dan kan UWV een loonsanctie opleggen. In dat geval betaal je het loon van je zieke werknemer maximaal 52 weken langer door. Zorg daarom dat je de verplichte stappen op tijd zet en goed vastlegt wat jij en je werknemer tijdens het re-integratietraject hebben gedaan.
Hoe bescherm je je bedrijf tegen langdurig verzuim?
Langdurig verzuim kun je niet altijd voorkomen. Je kunt de risico’s voor je bedrijf wel beperken. Vooral in het mkb kan langdurig verzuim een flinke impact hebben, omdat de uitval van één medewerker al zwaar kan drukken op de bezetting en loonkosten.
Zorg bijvoorbeeld voor een goed verzuimbeleid, houd contact met een zieke werknemer en schakel op tijd de bedrijfsarts of arbodienst in. Zo vergroot je de kans dat een werknemer op een verantwoorde manier weer aan het werk kan.
Verzeker je tegen de financiële risico’s
Je kunt je bedrijf ook verzekeren tegen de financiële gevolgen van langdurig ziekteverzuim. Een verzuimverzekering vergoedt (een deel van) het loon dat je tijdens ziekte moet doorbetalen. Daarmee voorkom je dat de langdurige uitval van één of meerdere werknemers direct een grote impact heeft op je bedrijfsvoering.
MKB verzuim-ontzorgverzekering
Wil je naast financiële zekerheid ook ondersteuning bij de re-integratie van een zieke werknemer? Dan kun je kiezen voor een MKB verzuim-ontzorgverzekering. Zo’n verzekering combineert een vergoeding voor loondoorbetaling met begeleiding bij het verzuim- en re-integratieproces.
Onze kennispartner a.s.r. biedt een MKB verzuim-ontzorgverzekering. Daarbij krijg je ondersteuning bij de re-integratie en de verplichtingen uit de Wet verbetering poortwachter.
Een werknemer langdurig ziek: heb je alles goed geregeld?
Met de Periodieke Verzuim- & Kosten-check breng je snel je actuele verzuimrisico’s in kaart. Van loonkosten en bezetting tot Poortwachter-deadlines en financiële risico’s. Zo zie je direct waar je actie moet ondernemen.
Veelgestelde vragen
Wanneer spreken we officieel van langdurig ziekteverzuim?
Er bestaat geen officiële wettelijke grens voor langdurig ziekteverzuim. In de praktijk wordt vaak een periode van ongeveer zes weken aangehouden. Rond dat moment wordt de re-integratie ook concreter: uiterlijk in week 6 stelt de bedrijfsarts of arbodienst een probleemanalyse op.
Wat kost een langdurig zieke werknemer een werkgever per dag?
Volgens onze kennispartner a.s.r. kost een zieke werknemer je als werkgever gemiddeld € 250 per dag. Denk naast loondoorbetaling aan kosten voor vervanging, arbodienstverlening, re-integratie en productiviteitsverlies. Bij langdurige ziekte kunnen de totale kosten daardoor flink oplopen.
Wat houdt re-integratie via spoor 2 in en wat kost het?
Bij re-integratie via spoor 2 help je een zieke werknemer bij het vinden van passend werk bij een andere werkgever. Dit komt in beeld als structurele terugkeer binnen je eigen bedrijf niet mogelijk lijkt. Er geldt geen vast tarief voor een spoor 2-traject. De kosten verschillen per aanbieder en hangen onder andere af van de duur en intensiteit van de begeleiding.
Wat is een UWV-loonsanctie en hoe voorkom je die?
Vindt UWV dat je zonder goede reden onvoldoende hebt gedaan aan de re-integratie van een zieke werknemer? Dan kan UWV je verplichten om het loon maximaal 52 weken langer door te betalen. Voorkom dit door de Poortwachter-deadlines te bewaken, actief aan re-integratie te werken en alle afspraken en acties goed vast te leggen.
Wat is de verplichte 42e-weeksmelding bij UWV?
Is je werknemer 42 weken ziek? Dan moet je dit doorgeven aan UWV. Dit wordt de 42e-weeksmelding genoemd. De melding is onderdeel van de Wet verbetering poortwachter en moet uiterlijk op de eerste werkdag na de 42e ziekteweek bij UWV binnen zijn.
