Is een medewerker langer dan zes weken ziek? Dan gelden de re-integratieverplichtingen uit de Wet verbetering poortwachter. Die verplichtingen beginnen al in week één en lopen maximaal twee jaar door. De belangrijkste stap is het opstellen en uitvoeren van een plan van aanpak. In dit artikel lees je precies wat je moet doen en wanneer.
Inhoud:
- Welke re-integratieverplichtingen heeft de werknemer?
- Het re-integratieplan
- Probleemanalyse: de eerste stap in het re-integratieplan
- Plan van aanpak voor re-integratie
- Stappenplan re-integratie
- Uitzonderingen: geen plan van aanpak nodig
- Inschakelen re-integratiebedrijf
- Verplicht tijdens re-integratie: tot 104 weken loon doorbetalen
- Wat als je de re-integratieverplichtingen niet nakomt?
- Nieuwe regels re-integratie: wat verandert er?
Welke re-integratieverplichtingen heb je als werkgever?
Het re-integratieproces richt zich op het begeleiden van zieke werknemers terug naar de arbeidsmarkt. Dit proces is vastgelegd in de Wet verbetering poortwachter. Hierin staan regels en verplichtingen voor zowel de werkgever als de werknemer. Onder re-integratieverplichtingen van de werkgever vallen:
Ziekmeldingen bijhouden
Samenwerken met de bedrijfsarts
Casemanager kiezen
Loon doorbetalen
Re-integratieplan opstellen
Eerstejaarsevaluatie
Passende arbeid bieden
Faciliteren van training en scholing
Evalueren plan van aanpak
Opstellen re-integratieverslag
Inzetten van externe hulp indien nodig
Ziekmelden bij het UWV
Welke re-integratieverplichtingen heeft de werknemer?
Ook je werknemer heeft bepaalde verplichtingen tijdens de re-integratie. Onder de re-integratieverplichtingen van de werknemer vallen:
Ziekmelden
Meewerken aan re-integratie
Informatie verstrekken
Bezoek aan de bedrijfsarts
Meewerken aan het opstellen re-integratieplan
Actief deelnemen aan de eerstejaarsevaluatie
Actief op zoek naar passend werk
Aanvaarden van passend werk
Deelname aan scholing en training
Actief betrokken bij evaluaties
Het re-integratieplan
Bij langdurig ziekteverzuim stel je samen met de zieke medewerker een re-integratieplan op. Tijdens het re-integratieproces pas je dit plan aan waar nodig. Onderdelen van een re-integratieplan zijn:
Probleemanalyse
Plan van Aanpak
Termijnen en evaluatiemomenten
Afspraken over communicatie
Afspraken over werkhervatting
Inzet van deskundigen en voorzieningen
Scholingsmogelijkheden
Duur van het plan
Probleemanalyse: de eerste stap in het re-integratieplan
Binnen een week moet je de werknemer ziek melden bij de arbodienst of de bedrijfsarts. Is een werknemer zes weken ziek? Dan moet de bedrijfsarts of een arbodienst een probleemanalyse maken. In deze analyse staat waarom iemand niet meer kan werken, wat de mogelijkheden tot herstel zijn en wanneer de werknemer weer denkt te kunnen werken. De probleemanalyse vormt de basis voor het plan van aanpak dat je in de achtste ziekteweek moet opstellen.
Plan van aanpak voor re-integratie
In het plan van aanpak omschrijf je welke stappen ervoor zorgen dat je medewerker weer kan werken. Ook als dit betekent dat je medewerker een andere functie krijgt, minder uren terugkomt of bij een ander bedrijf gaat werken. Wat is er nodig, wie is verantwoordelijk, wat is het doel en binnen welk tijdsbestek vindt een actie plaats?
1e spoor en 2e spoor
Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen re-integratie bij de eigen werkgever (1e spoor) en re-integratie bij een andere werkgever (2e spoor). Het 1e spoor heeft altijd de voorkeur. Lukt terugkeer binnen je eigen organisatie niet, dan ben je als werkgever verplicht het 2e spoor in te zetten. Dit gebeurt doorgaans vanaf het tweede ziektejaar, vaak met behulp van een re-integratiebureau.
Voortgang bewaken
Het plan van aanpak is een momentopname. Minimaal één keer per zes weken komen jullie bij elkaar om de voortgang te bespreken. Ook moet je als werkgever regelmatig contact houden met de bedrijfsarts over het verloop van de arbeidsongeschiktheid.
Stappenplan re-integratie
Wanneer moet je in actie komen als werkgever? Bekijk een stappenplan met tijdlijn, zodat je aan je re-integratieverplichtingen kunt voldoen:
Opstellen Plan van Aanpak (uiterlijk week 8) Op basis van de probleemanalyse van de bedrijfsarts of arbodienst stel je samen met de werknemer een plan van aanpak op.
Voortgang bijhouden (week 6 tot 42) Je houdt regelmatig contact met de zieke werknemer. Minimaal één keer in de zes weken bespreek je samen de voortgang van de re-integratie. Waar nodig stel je het plan van aanpak bij. Maken jullie nieuwe afspraken? Dan moet je deze vastleggen tijdens de (Eerstejaars)evaluatie.
Verzuimmelding UWV (week 42) In de 42ste ziekteweek doe je een verzuimmelding bij het UWV. Ook kun je vanaf week 42 een arbeidsdeskundig onderzoek laten doen.
(Eerstejaars)evaluatie (vanaf 42 weken, uiterlijk in week 52) Na ongeveer een jaar ziekte evalueer je samen met de werknemer de re-integratie tot dat moment. Maken jullie nieuwe afspraken? Dan leg je deze ook hierin vast, net als wat jullie allebei vinden van deze nieuwe afspraken. Ook kijk je in deze evaluatie vooruit. Hoe gaat de re-integratie verder? Denk aan een andere functie binnen het bedrijf of werk buiten het bedrijf.
Voortgang bijhouden (iedere 6 weken) Ook in het tweede jaar van ziekte moet je elke zes weken het plan van aanpak evalueren en waar nodig bijstellen.
Arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvragen (na 88 weken) Vanaf week 88 bereid je samen met de werknemer de WIA-aanvraag voor. In week 91 stel je een eindevaluatie op als onderdeel van het re-integratieverslag. Dit verslag — met een deel van de werkgever, de bedrijfsarts en de werknemer — dien je uiterlijk in week 93 in bij het UWV.
Re-integratieverslag
Met het re-integratieverslag laat je het UWV zien welke inspanningen jij als werkgever samen met je werknemer hebt geleverd. Het re-integratieverslag bestaat uit drie delen:
Een deel van de werkgever. Hierin staat welke activiteiten zijn ondernomen om te re-integreren.
Een deel van de bedrijfsarts. Dit gaat over de medische aspecten van de re-integratie.
Een deel van de werknemer. Hoe ervaart je werknemer de re-integratieactiviteiten?
Uitzonderingen: geen plan van aanpak nodig
Is het direct duidelijk dat iemand niet kan terugkeren naar werk? Dan is een plan van aanpak niet nodig. Ook als een tijdelijk contract afloopt tijdens de ziekteperiode, hoef je geen plan van aanpak te maken. Je stelt dan samen met de werknemer een re-integratieverslag op dat door het UWV wordt beoordeeld.
Inschakelen re-integratiebedrijf
Voor de begeleiding van een zieke of arbeidsongeschikte werknemer kun je ook een re-integratiebedrijf of arbodienst inschakelen. De kosten voor de re-integratie zijn volledig voor je eigen rekening als werkgever. Dit geldt ook voor therapieën en cursussen in verband met de re-integratie. Voor eventuele werkplekaanpassingen kun je een vergoeding krijgen van het UWV.
Verplicht tijdens re-integratie: tot 104 weken loon doorbetalen
Je bent verplicht om twee jaar (104 weken) minimaal 70% van het loon door te betalen. Is het wettelijk minimumloon hoger dan die 70%? Dan moet je het minimumloon betalen, maar alleen tijdens het eerste ziektejaar. In het tweede jaar mag het loon minder zijn dan het minimumloon. Tegen het risico dat je bij ziekte het loon moet doorbetalen, kun je je verzekeren met een verzuimverzekering. Afhankelijk van het eigen risico dat je wilt of kunt nemen, sluit je de verzekering af.
Wat als je de re-integratieverplichtingen niet nakomt?
Als jij of je werknemer de re-integratieverplichtingen niet nakomt, kan dat grote gevolgen hebben. Wat zijn de consequenties? Een overzicht:
Sancties van het UWV voor werkgever:
Loonsanctie. Als het UWV vindt dat jij onvoldoende aan je re-integratieverplichtingen hebt voldaan, dan kun je een loonsanctie krijgen. Je moet de zieke medewerker soms zelfs een jaar extra loon doorbetalen.
Verhoging WIA-premie. Heb je een loonsanctie gekregen? Dan wordt je WIA-premie verhoogd. De hoogte van die verhoging hangt af van de duur van de loonsanctie.
Sancties van de rechter voor werkgever:
Ontslag van de medewerker. Als de zieke medewerker vindt dat jij je re-integratieverplichtingen niet nakomt, dan kan hij de rechter verzoeken tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst. De rechter doet dat wanneer de werkgever ernstig verwijtbaar is. Bij toekenning heeft de werknemer recht op transitievergoeding.
Schadevergoeding. Heeft de zieke medewerker schade geleden door het niet nakomen van de re-integratieverplichtingen door de werkgever? Dan kan de zieke medewerker je aansprakelijk stellen voor die schade.
Sancties van de werkgever richting werknemer:
Loonopschorting. Als een zieke werknemer zich niet houdt aan zijn re-integratieverplichtingen, dan kun je het loon opschorten.
Ontslag. Als een werknemer niet aan zijn verplichtingen voldoet, dan kan dat ernstig verwijtbaar gedrag zijn. In dat geval mag je de arbeidsovereenkomst ontbinden, zonder transitievergoeding.
Sancties van het UWV voor werknemer:
Vermindering WIA-uitkering. Oordeelt het UWV dat de werknemer onvoldoende heeft voldaan aan de re-integratieverplichtingen? Dan kunnen ze de WIA-uitkering verminderen.
Nieuwe regels re-integratie: wat verandert er?
Het kabinet werkt aan twee wetswijzigingen die de re-integratieverplichtingen voor MKB-werkgevers werkbaarder moeten maken. Het idee is dat vanaf 2028 het advies van de bedrijfsarts leidend is bij de RIV-toets door het UWV. Volg je als werkgever het advies van je bedrijfsarts? Dan mag je er op vertrouwen dat het UWV geen loonsanctie oplegt. Nu kan het UWV nog een eigen verzekeringsarts inschakelen die anders oordeelt. Dat kan je achteraf alsnog een loonsanctie opleveren.
Re-integratie tweede jaar volledig naar 2e spoor
Daarnaast ligt er een wetsvoorstel dat de re-integratie in het tweede ziektejaar voor MKB-werkgevers volledig richt op het 2e spoor. Is terugkeer binnen je eigen organisatie in het eerste jaar niet gelukt, dan verschuift de focus in het tweede jaar volledig naar werk bij een andere werkgever. Dat geeft jou eerder duidelijkheid over je verplichtingen en de mogelijkheid om een structurele vervanger aan te stellen.
