Stakingsaftrek bij stoppen met je bedrijf: zo betaal je minder belasting

Wat is stakingsaftrek?

Stakingsaftrek is een fiscale aftrekpost voor ondernemers die hun onderneming beëindigen (staken). Het is een vaste aftrek die je kunt toepassen in je aangifte inkomstenbelasting (IB).

Met de stakingsaftrek verlaag je je stakingswinst: de winst die ontstaat bij bedrijfsbeëindiging of overdracht. Daardoor betaal je minder inkomstenbelasting over deze winst. De stakingsaftrek is bedoeld om je als ondernemer fiscaal te ondersteunen wanneer je stopt met je bedrijf.

Stakingsaftrek 2026

In 2026 bedraagt de maximale stakingsaftrek € 3.630. Dit bedrag is gelijk aan dat van voorgaande jaren. Hoeveel stakingsaftrek je daadwerkelijk kunt toepassen, hangt af van je stakingswinst. De aftrek wordt in mindering gebracht op deze winst, waardoor je minder inkomstenbelasting betaalt.

Voorbeelden: stakingswinst lager of hoger dan € 3.630

De stakingsaftrek pas je toe op je stakingswinst. Dat is de fiscale winst die ontstaat bij het stoppen met je onderneming, bijvoorbeeld door stille reserves, fiscale reserves of goodwill.

De volgorde is als volgt:

1. Je berekent eerst je stakingswinst.

2. Daarop pas je de stakingsaftrek toe.

3. Over het resterende bedrag betaal je inkomstenbelasting.

Andere aftrekposten voor ondernemers, zoals de zelfstandigenaftrek, spelen hierbij geen rol meer. Die gelden alleen voor de winst uit de lopende onderneming, niet voor de stakingswinst.

Voorbeeld 1: je stakingswinst is lager dan € 3.630

Stel: je stopt in 2026 met je eenmanszaak. Bij de beëindiging ontstaat een stakingswinst van € 2.000.

• Maximale stakingsaftrek: € 3.630

• Jouw stakingswinst: € 2.000

Je kunt in dit geval € 2.000 stakingsaftrek toepassen. De stakingswinst wordt daarmee volledig verlaagd naar € 0 en je betaalt hierover geen inkomstenbelasting.

Het resterende deel van de stakingsaftrek (€ 1.630) mag je eventueel later nog gebruiken, als je in de toekomst opnieuw een onderneming staakt.

Voorbeeld 2: je stakingswinst is hoger dan € 3.630

Stel: je stakingswinst bedraagt € 10.000.

• Maximale stakingsaftrek: € 3.630

• Belastbare stakingswinst: € 6.370

Over die € 6.370 betaal je inkomstenbelasting in box 1.

Let op: bij een negatieve stakingswinst (verlies) is er geen sprake van stakingsaftrek. Je kunt de stakingsaftrek dus niet gebruiken om geld terug te krijgen van de Belastingdienst.

Toekomstige wijzigingen: afbouw van de stakingsaftrek

Naast de regels voor 2026 heeft de overheid plannen aangekondigd om de stakingsaftrek in de jaren daarna geleidelijk af te bouwen. Deze plannen zijn opgenomen in de Voorjaarsnota 2025 en bijbehorende Kamerstukken. Het doel van de afbouw is om fiscale regelingen te vereenvoudigen en budget vrij te maken voor andere maatregelen, waaronder een nieuwe regeling voor startups en scale-ups.

Let op: de onderstaande wijzigingen zijn voorgenomen beleid. Ze zijn aangekondigd door het kabinet, maar moeten nog definitief worden vastgelegd in wetgeving.

Concreet betekent dit als je van plan bent je onderneming ergens in de komende jaren te staken:

• Stop je in of vóór 2026 met je onderneming? Dan kun je nog gebruikmaken van de volledige stakingsaftrek van € 3.630

• Stop je vanaf 2027? Dan wordt de aftrek naar verwachting beperkt tot € 908

• Stop je vanaf 2030? Dan vervalt de stakingsaftrek waarschijnlijk volledig

Wanneer je overweegt binnen enkele jaren je bedrijf te beëindigen, kan het dus fiscaal aantrekkelijk zijn om dit uiterlijk in 2026 te doen.

Je kunt mogelijk gebruikmaken van stakingsaftrek als je je onderneming volledig stopt of overdraagt. Er moet sprake zijn van een echte bedrijfsbeëindiging volgens fiscale regels.

Veelvoorkomende situaties waarin je recht kunt hebben op stakingsaftrek zijn:

• je gaat met pensioen;

• je stopt en gaat in loondienst werken;

• je raakt arbeidsongeschikt en kunt je onderneming niet voortzetten;

• je verkoopt of draagt je onderneming over aan iemand anders;

• je zet je onderneming om naar een andere rechtsvorm (bijvoorbeeld van eenmanszaak naar bv), verderop in dit artikel lees je meer over geruisloos doorschuiven;

• je overlijdt (in dat geval kunnen je erfgenamen de regeling toepassen).

Belangrijk is dat je onderneming in fiscale zin daadwerkelijk wordt gestaakt. Bij een gedeeltelijke stop of het afbouwen van werkzaamheden heb je in principe geen recht op stakingsaftrek.

Waarom heb je geen recht op stakingsaftrek bij een bv?

De stakingsaftrek is een regeling binnen de inkomstenbelasting (box 1) voor natuurlijke personen.

Een bv:

• betaalt vennootschapsbelasting

• geen inkomstenbelasting

• dus geen ondernemersaftrek en geen stakingsaftrek

Daarom kun je bij het staken van een bv geen gebruikmaken van stakingsaftrek. Voor aandeelhouders van een bv gelden andere fiscale regels, bijvoorbeeld in box 2.

Stakingsaftrek en (geruisloze) doorschuiving

Naast de stakingsaftrek zijn er situaties waarin je de belasting over de stakingswinst kunt doorschuiven. Dit betekent dat je (een deel van) de belasting niet direct hoeft te betalen, maar uitstelt naar een later moment.

Doorschuiven is mogelijk in onder andere de volgende situaties:

• je zet je onderneming voort in een andere onderneming;

• je draagt je onderneming over aan een medeondernemer of werknemer;

• je draagt je onderneming over aan je partner (bijvoorbeeld bij echtscheiding of overlijden);

• je zet je eenmanszaak of vof om naar een bv.

In deze gevallen kan sprake zijn van een geruisloze doorschuiving. Daarbij wordt de onderneming fiscaal voortgezet tegen de bestaande boekwaarden, waardoor je nu geen inkomstenbelasting betaalt over de stakingswinst.

Geruisloze doorschuiving naar een bv

Zet je een eenmanszaak of vof om naar een bv? Dan kun je kiezen uit verschillende routes:

• geruisloze inbreng (doorschuiven);

• ruisende inbreng;

• activa-passivatransactie.

Bij een geruisloze inbreng schuif je de stakingswinst door naar de bv en betaal je daarover nog geen belasting. De belastingheffing vindt pas plaats als je later bijvoorbeeld aandelen verkoopt of dividend uitkeert.

Welke optie het meest gunstig is, hangt onder andere af van:

• de hoogte van je stakingswinst;

• je toekomstige winstverwachting;

• de mogelijkheden voor een stakingslijfrente.

Omdat de fiscale gevolgen groot kunnen zijn, is het verstandig om je hierover te laten adviseren door een belastingadviseur of accountant.

Auteur

Martin de Coninck

Vanuit mijn werk als freelance copywriter ervaar ik hoeveel er komt kijken bij ondernemen. Tijd is schaars en kennis bijspijkeren op het gebied van ondernemen schiet er al snel bij in. Juist als copywriter vind ik het belangrijk om de tijd te nemen onderwerpen goed te begrijpen en te onderzoeken. Door het vervolgens begrijpelijk op te schrijven wil ik ondernemers kennis bieden en tijd besparen, zodat zij het beste uit hun bedrijf kunnen halen.