Wat is de Wet Verbetering Poortwachter?

Wet om verzuim van personeel te verkorten

02 juli 2020

Tijdens het lezen van artikelen over langdurig verzuim of re-integratie, heb je hem vast weleens voorbij zien flitsen: de Wet Poortwachter. Maar wat houdt deze wet nu eigenlijk in?

Word jij ziek van verzuim?

De Wet Verbetering Poortwachter is bedoeld om het aantal werknemers dat langdurig ziek is, terug te dringen. Uitgangspunt: snel en effectief ingrijpen verkort het verzuim van je personeel.

Gezamenlijke inspanning

Ziek zijn is voor niemand prettig. Voor je werknemers niet, maar ook niet voor jou als werkgever. Vooral als een werknemer door ziekte langdurig uit de roulatie is of zelfs volledig arbeidsongeschikt raakt. In de Wet Verbetering Poortwachter wordt beschreven welke stappen je moet nemen in dit traject. 

Door de Wet Verbetering Poortwachter te volgen ga je de strijd aan met verzuim door ziekte. Deze wet verlangt van jou en je werknemer dat jullie je samen met de arbodienst of een gecertificeerde bedrijfsarts inspannen. Het doel is je werknemer weer aan het werk te krijgen, als dit mogelijk is. 

Verplichtingen bij verzuim

Jij en je werknemers hebben volgens de Wet Verbetering Poortwachter een aantal verplichtingen bij verzuim. Dit begint al in de eerste week dat je werknemer ziek is. Wat moet er precies gebeuren? Volg de stappen hieronder.

Verplichtingen Wet Verbetering Poortwachter:

  • Week 1: Melden bij arbodienstMeld een ziektegeval binnen één week na de eerste ziektedag bij je arbodienst of bedrijfsarts.

  • Week 6: ProbleemanalyseJe arbodienst of bedrijfsarts maakt een probleemanalyse op basis van de volgende vragen: Waarom kan je werknemer niet meer werken? Wat zijn de mogelijkheden tot herstel? Wanneer denkt hij weer te kunnen werken? 

  • Week 8: Plan van Aanpak In overleg met je werknemer maak je een Plan van Aanpak (PvA). In dit plan beschrijf je wat jullie precies gaan doen om de werknemer weer aan het werk te krijgen. Het PvA is een onderdeel van het re-integratiedossier.

  • Iedere 6 weken: evaluatie Bespreek om de zes weken de voortgang met je werknemer aan de hand van het Plan van Aanpak.

  • Week 42: ziekmelding UWV Je werknemer moet zich ziekmelden bij het UWV.

  • Week 46-52: eerstejaars evaluatie Jij en je zieke werknemer evalueren het afgelopen jaar. Je stelt ook vast welk re-integratieresultaat jullie in het tweede ziektejaar willen behalen en hoe jullie dat gaan doen.

  • Na 20 maanden: re-integratieverslag Is je werknemer na twintig maanden nog niet volledig aan het werk, dan stel je in overleg met je werknemer een re-integratieverslag op. Hierin staan alle afspraken en concrete resultaten van de geplande werkhervatting.

  • Week 87: WIA aanvragen Je werknemer ontvangt een WIA-aanvraagformulier van het UWV. Dit formulier moet hij binnen drie weken terugsturen naar het UWV. Het UWV beoordeelt het re-integratieverslag, voert een WIA-keuring uit en start de WIA-uitkering als aan alle voorwaarden is voldaan.

Re-integratiedossier Is er sprake van dreigend langdurig verzuim, dan moet je volgens de Wet Verbetering Poortwachter een re-integratiedossier bijhouden. Hierin beschrijf je het verloop van de ziekte en alle activiteiten die gedaan zijn om de terugkeer naar werk mogelijk te maken.

Casemanager

Je kunt eventueel een casemanager inschakelen. Deze persoon helpt jou en je werknemer bij het zetten van de nodige stappen en controleert de uitvoering van het Plan van Aanpak. Het inzetten van een casemanager is niet verplicht, maar het kan jou als werkgever wel ontzorgen.

Werkplek aanpassen Volgens de Wet Verbetering Poortwachter moet je, als dit nodig is, de werkplek en/of de arbeidsmiddelen van je werknemer aanpassen, zodat hij weer (deels) aan de slag kan.

Doorbetaling loon bij ziekte

In de wet is vastgelegd dat werkgevers hun werknemers bij ziekte twee jaar lang minimaal 70 procent van het laatste loon moeten doorbetalen. Voor het eerste ziektejaar ben je daarnaast wettelijk verplicht minimaal het minimumloon door te betalen. Dat geldt niet voor het tweede ziektejaar.

Als je niet kunt aantonen dat je voldoende hebt gedaan om je werknemer te laten re-integreren, moet je mogelijk langer loon doorbetalen. Via de Wet Verbetering Poortwachter kun je verplicht worden gesteld om tot maximaal een jaar extra het loon door te betalen.

Passend werk zieke werknemer

Lukt het niet de werknemer terug te laten keren in zijn oude functie, dan moet je hem volgens de Wet Verbetering Poortwachter passend werk aanbieden binnen het bedrijf. Laat hem bijvoorbeeld werken in deeltijd of geef hem een aangepast takenpakket. 

In het uiterste geval kun je hem een andere functie aanbieden of helpen richting een baan bij een andere werkgever. Weigert de werknemer dit werk te aanvaarden, dan kan dit leiden tot stopzetting van het loon en zelfs tot ontslag.

Beoordelen van de situatie 

Naast de wettelijke verplichtingen uit de Wet Verbetering Poortwachter hebben werkgevers ook een aantal mogelijkheden om de situatie te beoordelen:

  • Je mag een zieke werknemer niet vragen wat voor ziekte of blessure hij heeft, maar wel vragen wanneer hij verwacht weer aan het werk te kunnen. 

  • Je kunt je werknemer vragen een bezoek te brengen aan de bedrijfsarts. Die beoordeelt of hij in staat is aangepast werk te doen en hoe lang het verzuim kan gaan duren. Ook de arbodienst kan een bezoek aan de zieke werknemer brengen in de vorm van een spoedcontrole.

  • Je kunt de werknemer weer met het werk laten beginnen op arbeidstherapeutische basis. Zo kan hij langzaam weer aan het werk wennen. Officieel is de werknemer dan nog wel ziek en moet zijn loon doorbetaald worden. Arbeidstherapeutisch werk wordt alleen kortdurend ingezet. Monique Mijnders, registerarbeidsdeskundige bij Mijnders Advies, vertelt hierover: "Therapeutisch werken is een wat achterhaald fenomeen en wordt enkel ingezet om uit te proberen of de werknemer het werk vol kan houden. Dat duurt bij voorkeur niet langer dan vier weken. Duurt het therapeutisch werken langer dan zes weken en werkt de werknemer dan nóg niet met loonwaarde, dan zal het UWV daar bij het indienen van het re-integratieverslag zeker vragen over stellen. Alleen als nut en noodzaak door je bedrijfsarts worden onderbouwd, kan een uitzondering gemaakt worden." 

  • Als je met je zieke werknemer en/of arbodienst van mening verschilt over de re-integratie, dan kun je bij het UWV een deskundigenoordeel aanvragen.

  • Een re-integratiebedrijf kan jou en je werknemer begeleiden bij de terugkeer naar het werk of naar ander werk in hetzelfde bedrijf of naar een andere werkgever.

Wet verbetering Poortwachter, 3 tips

  1. Maak concrete afspraken in het Plan van Aanpak (PvA): wat doet je werknemer om weer aan het werk te komen? En wat doe jij om je werknemer weer aan het werk te helpen?

  2. Bespreek het Plan van Aanpak regelmatig met je werknemer.

  3. Verandert de situatie van je herstellende werknemer, zorg er dan voor dat er snel nieuwe afspraken worden gemaakt.

Bronnen: Arboportaal, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Auteur

Lenneke Arts