Juridische ondersteuning bij HR nodig?

Wanneer is er sprake van ontslag om bedrijfseconomische redenen?

Er is sprake van ontslag om bedrijfseconomische redenen als een functie verdwijnt door omstandigheden binnen je bedrijf. Denk aan een reorganisatie, financiële problemen of langdurig minder werk. Het gaat dus niet om het functioneren van een werknemer, maar om veranderingen in de organisatie.

Voorwaarden voor ontslag om bedrijfseconomische redenen

Bij ontslag om bedrijfseconomische redenen moet je als werkgever aantonen dat een arbeidsplaats structureel vervalt. In de meeste gevallen vraag je daarvoor een ontslagvergunning aan bij het UWV. Daarnaast gelden er regels voor de ontslagvolgorde, zoals het afspiegelingsbeginsel.

Voorbeelden van ontslag om bedrijfseconomische redenen

Bedrijfseconomisch ontslag kan verschillende oorzaken hebben. Veelvoorkomende situaties zijn:

• Een slechte financiële situatie van het bedrijf

• Structureel minder werk of dalende omzet

• Een reorganisatie waarbij functies verdwijnen

• Het sluiten van een afdeling of vestiging

• Bedrijfsverhuizing, waardoor functies komen te vervallen

• Technologische of organisatorische veranderingen, bijvoorbeeld automatisering

• Bedrijfsbeëindiging of gedeeltelijke stopzetting van activiteiten

Zo werkt ontslag om bedrijfseconomische redenen

Ook bij bedrijfseconomisch ontslag kun je werknemers niet zomaar ontslaan. Als werkgever moet je eerst nagaan of ontslag te voorkomen is, bijvoorbeeld door een werknemer te herplaatsen in een andere passende functie binnen je bedrijf.

Het ontslag moet goed onderbouwd zijn. Je moet kunnen aantonen dat een arbeidsplaats structureel vervalt door bedrijfseconomische omstandigheden. In de meeste gevallen vraag je daarvoor toestemming aan bij het UWV. Sommige cao’s wijzen een onafhankelijke ontslagcommissie aan die de ontslagaanvraag beoordeelt in plaats van het UWV.

Ontslagvolgorde: het afspiegelingsbeginsel

Bij het bepalen welke werknemers voor ontslag in aanmerking komen, moet je het afspiegelingsbeginsel toepassen. Dit zorgt ervoor dat de leeftijdsopbouw binnen een groep werknemers met uitwisselbare functies zoveel mogelijk gelijk blijft.

Hoe werkt de ontslagaanvraag bij het UWV?

Wil je een werknemer ontslaan om bedrijfseconomische redenen, dan moet je meestal toestemming vragen aan het UWV. Je dient de ontslagaanvraag digitaal in via het werkgeversportaal van het UWV.

Welke informatie moet je aanleveren bij het UWV?

Bij de aanvraag moet je onder meer informatie aanleveren over:

• je bedrijf en de reden voor het ontslag

• de werknemer of werknemers om wie het gaat

• de bedrijfseconomische onderbouwing, zoals jaarcijfers en prognoses

Nadat je de ontslagaanvraag hebt ingediend, ontvangt de werknemer een kopie van de aanvraag. De werknemer krijgt vervolgens de gelegenheid om hierop te reageren.

Opzegtermijn na toestemming van het UWV

Na toestemming van het UWV of een ontslagcommissie kun je de arbeidsovereenkomst opzeggen. Daarbij moet je rekening houden met de wettelijke opzegtermijn.

De opzegtermijn voor werkgevers hangt af van de duur van het dienstverband:

• 1 maand bij een dienstverband korter dan 5 jaar

• 2 maanden bij een dienstverband van 5 tot 10 jaar

• 3 maanden bij een dienstverband van 10 tot 15 jaar

• 4 maanden bij een dienstverband van 15 jaar of langer

De tijd die het UWV nodig heeft om de ontslagaanvraag te behandelen, mag je aftrekken van de opzegtermijn. Er moet wel altijd minimaal één maand opzegtermijn overblijven. In een cao kunnen afwijkende afspraken staan.

Transitievergoeding bij ontslag om bedrijfseconomische redenen

Bij bedrijfseconomisch ontslag heeft een werknemer meestal recht op een transitievergoeding. Deze vergoeding is bedoeld als compensatie voor het ontslag en om de overgang naar een andere baan te vergemakkelijken. De hoogte van de transitievergoeding hangt af van het bruto maandsalaris en de duur van het dienstverband. Werknemers hebben vanaf de eerste werkdag recht op een transitievergoeding.

De transitievergoeding bedraagt een derde van het bruto maandsalaris per gewerkt dienstjaar. Voor een deel van een dienstjaar wordt de vergoeding naar verhouding berekend.

Gebruik de gratis rekentool: transitievergoeding berekenen.

Alternatieven voor bedrijfseconomisch ontslag

Ontslag om bedrijfseconomische redenen is niet altijd de enige oplossing. Soms kun je met andere maatregelen een periode van minder werk of financiële druk overbruggen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Herplaatsing binnen het bedrijf in een andere passende functie

• Natuurlijk verloop, bijvoorbeeld door tijdelijke contracten niet te verlengen

• Aanpassing van werktijden of werkzaamheden binnen het bedrijf

• Tijdelijke werktijdverkorting of minder uren werken

• De regeling WW bij onwerkbaar weer, bijvoorbeeld bij extreem weer in sectoren zoals de bouw

Door eerst naar dit soort oplossingen te kijken, kun je ontslagen soms voorkomen.

Beëindigingsovereenkomst (vaststellingsovereenkomst) bij ontslag

In plaats van een ontslagprocedure kun je er ook voor kiezen om met een werknemer in onderling overleg uit elkaar te gaan. Dat heet ontslag met wederzijds goedvinden. De afspraken leg je vast in een vaststellingsovereenkomst (ook wel beëindigingsovereenkomst genoemd).

In deze overeenkomst spreek je bijvoorbeeld af:

• wanneer het dienstverband eindigt

• of de werknemer een vergoeding krijgt

• of de werknemer wordt vrijgesteld van werk

• welke afspraken gelden over bijvoorbeeld vakantiedagen of een concurrentiebeding

Vergoeding is niet verplicht

Een vergoeding is bij ontslag met wederzijds goedvinden niet verplicht. In de praktijk wordt vaak wel een vergoeding afgesproken, bijvoorbeeld ter hoogte van de transitievergoeding.

Let er ook op dat in de overeenkomst staat dat het initiatief voor het ontslag bij de werkgever ligt en dat de werknemer geen verwijt treft. Dit is belangrijk voor het recht op een WW-uitkering.

Belangrijke regels bij ontslag om bedrijfseconomische redenen

Ontslag om bedrijfseconomische redenen vraagt om een zorgvuldige voorbereiding. Door de regels rond het UWV, het afspiegelingsbeginsel en de transitievergoeding goed te volgen, voorkom je fouten in de procedure.

Auteur

Martin de Coninck

Vanuit mijn werk als freelance copywriter ervaar ik hoeveel er komt kijken bij ondernemen. Tijd is schaars en kennis bijspijkeren op het gebied van ondernemen schiet er al snel bij in. Juist als copywriter vind ik het belangrijk om de tijd te nemen onderwerpen goed te begrijpen en te onderzoeken. Door het vervolgens begrijpelijk op te schrijven wil ik ondernemers kennis bieden en tijd besparen, zodat zij het beste uit hun bedrijf kunnen halen.