Mag je personeel dwingen vakantiedagen op te nemen?

Regels rond verplichte vrije dagen opleggen

25 maart 2020 08 maart 2021

Eind december of in de zomer is het in sommige branches heel rustig. Of er is weinig werk vanwege de coronapandemie. Mag je in zulke gevallen personeel verplichten om vrije dagen op te nemen? De regels op een rij.

Meer leren over personeelszaken?

Verplichte vrije dagen toewijzen

Je mag verplichte vrije dagen aanwijzen en deze gaan van het vakantiedagensaldo van je werknemers af. Maar let op: in de cao of de arbeidsovereenkomst moet dan al zijn aangekondigd dat je verplichte vrije dagen kunt aanwijzen en hoeveel.

Kondig verplichte vrije dagen al aan het begin van een jaar aan, zodat werknemers er ruim op tijd rekening mee kunnen houden. Het is niet verboden om hier later in het jaar nog mee te komen, maar dat is niet netjes naar je werknemers toe. De verplichte vrije dag is uiteraard wel een betaalde vrije dag. Je mag het je werknemers niet opleggen een dag onbetaald verlof op te nemen, tenzij ze daar zelf expliciet mee akkoord gaan.

Lees ook: het vrijedagenoverzicht van 2021

Verplichte vrije dagen tijdens corona

Werkgevers kunnen personeel verzoeken op vrijwillige basis vrije dagen op te nemen. Maar het is niet mogelijk werknemers hiertoe te verplichten. Het is anders als de werknemer al eerder vrij had gevraagd en door corona deze dagen wil teruggeven. Als dit reeds is vastgelegd, hoef je hier niet aan mee te werken.

Download:
Arbeidscontracten

Feestdagen

Je hoeft de kerstdagen en nieuwjaarsdag ook niet verplicht vrij te geven, tenzij het in de cao of arbeidsovereenkomst is vastgelegd. Deze dagen zijn wel officiële vrije dagen, maar in bijvoorbeeld de horeca wordt toch vaak gewerkt. Ook is het niet bij wet vastgelegd dat werknemers op deze dagen extra krijgen betaald. Controleer ook hiervoor je arbeidsovereenkomsten.

Geldt er een maximum verplichte vrije dagen?

Er is geen wettelijk maximum aan het aantal verplichte vrije dagen dat je mag opleggen. In sommige sectoren worden bijna alle vrije dagen door de werkgever bepaald, denk maar aan de bouw (bouwvak) of het onderwijs (schoolvakanties). Wel is het handig om je werknemers in ieder geval nog een paar vrij in te vullen vakantiedagen te geven, zodat zij vrij kunnen nemen voor bijvoorbeeld een bruiloft of een begrafenis.

Andere opties

Je kunt je werknemers ook een extra vrije dag of pretverlofdag geven. Dit kun je eventueel doen in plaats van een kerstpakket, kerstborrel of kerstdiner. Een pretverlofdag is een dag die buiten de regeling van feestdagen of vakantiedagen valt. Je kunt er ook voor kiezen om je personeel bijvoorbeeld een dagje vrij te geven als je bedrijf 10 jaar bestaat.

Eenzijdig opleggen van verplichte vrije dagen

Zowel verplichte vrije dagen als extra vrije dagen kun je eenzijdig opleggen én intrekken (mits verplichte vrije dagen in de arbeidsovereenkomst staan). Je mag er ook voor kiezen de dagen toch weer als werkdag in te stellen. Stel dat jij je personeel al jaren carnaval als vrije dagen cadeau doet. Je mag er voor kiezen dat vanaf nu niet meer te doen. Een pretverlofdag wordt niet snel als verworven recht gezien bij een arbeidsrechtconflict. Het is dus geheel aan jou.

Auteur

Marlou Visser