Eckart's notes

BOEKRECENSIE WEEK 29

16 februari 2010

Tien jaar na dato geeft Eckart het geheim prijs van de succesformule waarmee hij zijn BSO van eenmansbedrijf tot multinational met 10.000 medewerkers liet groeien.

Na het succes van het boek “En nu laat ik mijn baard staan” van Leen Zevenbergen moet zijn oude baas gedacht hebben: “Wat Leen kan kan ik beter!”.  Ik heb het boek dan ook gekocht en gelezen met het inspirerende Managementboek van 2007 in het achterhoofd.

Op de cover

“Tien jaar na dato geeft Eckart het geheim prijs van de succesformule waarmee hij zijn BSO van eenmansbedrijf tot multinational met 10.000 medewerkers liet groeien.’

De cover laat een foto zien van, de op 21 maart 2008 op 68-jarige leeftijd overleden Eckart Wintzen. Wintzen richtte in 1976 het automatiseringsbedrijf BSO op. Tijdens het derde jaar (1994) van mijn studie Bedrijfseconomie in Maastricht maakte ik voor het eerste kennis met BSO en de eigenzinnige Eckart Wintzen. Het “Casusboek interne Organisatie. Istructuur, cultuur en beheersing van A. van Iterson en A. van Witteloostuijn, 1994, maakt op bladzijde 135 melding van de “unieke organisatiefilosofie. Het leidende principe is Celdeling. Het bedrijf is opgebouwd uit werkmaatschappijen, ofwel cellen, van  zo’n vijftig werknemers. Waneer een cel flink groeit in het aantal werknemers, dan wordt- analoog aan het biologische principe van celdeling- een deel afgesplitst. Deze nieuwe cel wordt ergens anders in Nederland gevestigd en zal een nieuwe geografische markt bedienen met een van de tien kernactiviteiten van BSO. Dit laatste –segmentatie naar specialistische activiteit -was in de beginjaren taboe. Maar dat generalistische streven bleek niet vol te houden: de markt vraagt  om specialisten.”

Zoveel geheimen als de cover van het boek moet doen geloven geeft het boek dus niet prijs ….

Over het boek

De lay-out van ‘Eckarts Notes’, is zonder meer eigenzinnig. De verschillende kleine ‘notes’, thematisch gerangschikt, zijn vormgegeven in een notitieboek, waarbij doorhalingen, onderstrepingen en markeringen met de markeerstift zijn meegedrukt, de doordruk van de nietjes bij de memo’s ingetekend en sommige pagina’s alvast beduimeld. Terugkijkend in mijn studieboek zie ik dezelfde onderstrepingen en notities aan de zijlijn staan, waarbij de celstructuur de term: “Parallelle verticale decentralisatie” meekrijgt…..: “Dit is de enige manier om marktgeoriënteerde eenheden de macht te geven die zijn nodig hebben om quasi-autonoom te opereren.”

Bij het stukje over de zelfstandige cellen zonder stafafdelingen heb ik in 1994 de notitie ”opmerkelijk” gemaakt. In Eckart’s Notes wordt de grote mate van standaardisatie van werkprocessen beschreven als beheersingsprincipe achter BSO. Dit gaat zover als de kleurstelling van het briefpapier, de kleuren en indeling van het kantoor en de standaardisatie van offertes. E stelregel is 1 manager op 10 directe collega’s.  De cellen zijn smal en plat. Alle celdirecteuren rapporteren aan het hoofdkantoor, geen uitzonderingen worden gemaakt op deze regels ie Eckart met strakke hand in de gaten houdt.

Bij het lezen van Eckart’s Notes blijf ik toch de hoop hebben op echte inspiratie of vernieuwende ideeën. Voor mij was het een leuke opfrissing van de beschrijving van de BSO case die ik in 1994 al had gehad, maar zeker een aanrader voor iedereen die zich als ondernemer wil laten inspireren door een unieke manier om je bedrijf te laten groeien. Het lijkt wel zo te zijn dat Eckart de grote inspirator achter het succes is. Zeker omdat het celdelingprincipe in deze vorm weinig opvolging lijkt te hebben gekregen als unieke organisatiefilosofie. In 1996 verkocht Wintzen BSO – omzet 375 miljoen euro, 6000 werknemes en kantoren in 21 landen, aan Philips. Hij richtte daarna ondermeer Ex’tent (Eckarts tent) op, een fonds met risicokapitaal voor groene projecten en duurzaam ondernemen.

Wat kun je van dit boek leren?

Vragen die je jezelf kunt stellen naar aanleiding van het lezen van dit boek:

1.      De unieke organisatiefilosofie van BSO kent natuurlijk voordelen en nadelen. Taxeer de sterkten en zwakten van celdeling als organisatieprinciepen en van de celdeling naar specialismen- het model waarvoor BSO na enige jaren heeft gekozen.

2.     Hoe zou je de decentralisatie via celdeling willen beschrijven in termen van Mintzberg

3.     Vindt je BSO/Origin een organisatie met een cultuur die in belangrijke mate door de oprichter is gegenereerd? In welke richting heeft de organisatiecultuur zich veranderd na het terugtrekken van Eckart Wintzen?

Andere recensies

Lees ook de recensies op : http://www.extent.nl/book/

Leuk is ook de recensie op Hollandsglorie, waarop Eckart zelf de moeite neemt de recencist "af te zeiken" in niet mis te verstane taal...

Gelezen door Willem Overbosch