'Voor ons verandert er weinig'

Column Mario van Vliet | Kijk vooruit

06 december 2013

Tijdens presentaties over de toekomst van ondernemen gebruiken we vaak een foto van een achteruitkijkspiegel. Want dat is waar veel ondernemers goed in zijn: het verleden voorspellen, bijvoorbeeld door te stellen dat 'webshops de toekomst hebben'. Kwalijk? Altijd nog beter dan het volledig afplakken van die spiegel.

Opvallend vaak hoorde ik de afgelopen weken een boodschap als de volgende: veranderingen, neuh, daar geloof ik niet in. Zo stelde een handelaar in aardappelen pas 'voor ons zal er de komende jaren weinig veranderen, want mensen blijven aardappelen eten'.

Productinnovatie

Tsja. Zeker, we blijven piepers eten. Of de consumptie per persoon veel zal stijgen of juist zal dalen is lastig te voorspellen. Dat is voor een belangrijk deel afhankelijk of er voldoende productinnovatie plaatsvindt. Eén ding is zeker: de betreffende handelaar zal in ieder níet zorgen voor die nieuwe producten. Want die houdt vast aan wat hij heeft, en hij hoopt tot in lengte van dagen. Of wacht: 'hoopt'... Hij weet het zeker.

Kansen zien en grijpen

Maar veranderingen bestaan niet alleen uit productinnovaties. Innovaties bestaan steeds vaker uit nieuwe patronen, nieuwe systemen, meestal geïnitieerd door buitenstaanders. Tegenwerpingen voldoende: buitenstaanders kennen de aardappelsector niet, de marges zijn te klein om iets te veranderen en aardappelboeren moeten je vertrouwen voordat ze handel met je willen drijven.

Zal allemaal wel zo zijn. Maar zijn die tegenwerpingen nu zo veel groter dan de bezwaren die de NASA kon bedenken toen het ging over over commerciële ruimtevaart? Jaren had ik gedacht dat het de NASA was die groepsreizen naar de atmosfeer zou organiseren. Maar inmiddels zijn het buitenstaanders - met geld - die kansen zien en grijpen.

Grenzen verleggen

Als  bijvoorbeeld Space XC of Virgin Galactic erin slagen om toeristen buiten de dampkring te schieten, is het dan zo moeilijk voorstelbaar dat een andere buitenstaander besluit de aardappelhandel eens totaal anders aan te pakken? Ofwel: echte veranderingen lijken moeilijk, totdat iemand bewijst dat ze wél mogelijk zijn.

Auteur

Mario van Vliet