Wat kun je leren van familiebedrijven?

Column Hans Krosse | Familiewaarden en idealen

06 september 2018

“De kracht van familiebedrijven”. Een pakkende titel die onlangs de cover van de Elsevier sierde. Het was een aankondiging van de door Elsevier opgestelde Top 100 grootste familiebedrijven van Nederland. Niet alleen Elsevier besteedt aandacht aan familiebedrijven, deze bedrijven worden regelmatig door de media, programma-makers en experts geroemd. Maar wat valt er dan te leren van deze bedrijven?

Whitepaper Haal meer uit mvo

E-book Eerste hulp bij Groeien

Brand New Day

Feiten en cijfers

De lijst die door Elsevier is opgesteld gaat gepaard met een interessant artikel. Er wordt hierin uitgeweid over fundamenten en disciplines waar de Top 100 familiebedrijven, die in veel gevallen zelfs het predicaat ‘Koninklijk’ voeren, hun succes aan te danken hebben. Dat familiebedrijven succesvol zijn blijkt wel uit de cijfers. De Nyenrode Business Universiteit telde in 2010 ruim 260.000 familiebedrijven, 70 procent van het totaalaantal bedrijven. Samen zijn zij goed voor de helft van de totale Nederlandse werkgelegenheid en meer dan 50 procent van het totale bedrijfsresultaat.

Continuïteit en lange termijn

Bij familiebedrijven staat continuïteit en lange termijn voorop. Maatschappelijke engagement staat hoog in het vaandel en werknemers worden gekoesterd. Daarnaast zijn de aandeelhouders - anders dan bij beursgenoteerde ondernemingen - daadwerkelijk betrokken. De grote familiebedrijven laveren relatief soepel door de crisis. Ze zijn behoudend, nemen weinig risico en zijn daardoor solide en financieel krachtig. De grote risicobereidheid zat bij de oprichter: de echte ondernemer en pionier. Vaak al bij de tweede generatie neemt de risicobereidheid af. Dit rentmeesterschap komt in slechte tijden goed van pas maar zorgt er wel voor dat in goede tijden minder hard wordt gegroeid. Natuurlijk is bovenstaande een generalisatie. Ook familiebedrijven vormen een heterogeen gezelschap. Een voordeel van familiebedrijven is verder dat zij zich relatief snel en gemakkelijk aanpassen aan veranderende omstandigheden. Deze bedrijven zijn vaak innovatiever en creatiever en daarnaast is het besluitvormingsproces zeer effectief.

Wijze les

Welke les kan uit bovenstaande worden getrokken? Familiebedrijven danken hun succes aan de lange termijn visie van de aandeelhouders. De kanttekening die hierbij gemaakt moet worden is dat deze aandeelhouders uit de familie achter het bedrijf bestaan. De bestuurders en managers van familiebedrijven krijgen totaal andere doelstellingen mee dan de bestuurders van beursgenoteerde bedrijven. Bestuurders van familiebedrijven krijgen de ruimte om een duurzame groei te realiseren. Zij  worden niet verleid tot het maken van keuzes die enkel in het belang van de aandelenkoers of hun eigen bonus zijn. Ondanks dat beursgenoteerde bedrijven (shareholders value) regelmatig enorme prestaties laten zien, tonen familiebedrijven aan dat het eveneens loont je op stakeholders value te richten.

Wat betekent dit voor het mkb?

Familiebedrijven kunnen groot en klein zijn. Allemaal worden zij gerund door vergelijkbare familiaire normen en waarden. Voor elk type bedrijf is het goed om zo nu en dan eens na te denken over welke prioriteit bij het bedrijf hoort. Soms wordt namelijk nog weleens vergeten dat een bedrijf haar bestaansrecht ontleent aan haar klanten en niet zou bestaan zonder haar werknemers. Koester je klanten en je werknemers. Daarnaast moeten bedrijven zich realiseren dat zij onderdeel uitmaken van de maatschappij. Hier iets voor terugdoen is normaal en levert op de langere termijn ook vaak iets op.

Kortom, houdt als ondernemer of bestuurder jezelf zo nu en dan eens de spreekwoordelijke spiegel voor; doe ik de goede dingen en doe ik ze maatschappelijk verantwoord? Deze zelfreflectie loont!

Auteur

Hans Krosse