'Wachten tot de geldkraan wordt dichtgedraaid of innoveren?'

Culturele instellingen zoeken noodgedwongen naar andere inkomstenbronnen

11 november 2011

Voor culturele instellingen staat de politieke wind niet bepaald gunstig. In de sector vallen harde klappen. Ook Centrum voor de Kunsten Bergen op Zoom ontkwam er niet aan. 'We moeten nù innoveren om te overleven', stelt artistiek directeur Cees Meijer. 'Als we braaf (muziek)lesjes blijven geven, houdt het snel op.'

Haal jij het beste uit je mensen?

Naam:  Cees Meijer (54)

Functie: artistiek directeur

Bedrijfsnaam: CKB De Maagd

Opgericht: 1867

Bedrijfsvorm: gemeentelijke afdeling

Aantal werknemers: 70

Werkt: 50 uur per week

Eerste baan: muziekdocent

In Bergen op Zoom bestaat al sinds 1867 een muziekschool. Deze groeide uit tot het huidige Centrum voor de Kunsten. Het heeft vier disciplines onder een dak: er wordt les gegeven in muziek, dans, theater en beeldende vorming. Muziek vormt de grootste activiteit.  De 70 docenten bedienen jaarlijks zo'n 2000 individuele en groepscursisten. Van jong tot oud. Van beginner tot vergevorderd. 'Er zijn al muzieklessen voor dreumesen op moeders schoot', zegt Cees Meijer.

In 2004 fuseerde het Centrum met Stadsschouwburg De Maagd. Waarna de naam veranderde in CKB De Maagd. 'De missie is helder: Kunst en cultuur beleven (in de Stadsschouwburg), en zelf kunst maken (door educatie).

Primeur in Nederland

De laatste jaren verschuiven de activiteiten steeds meer naar ondersteuning in het onderwijs. 'Op zowel basis- als middelbare scholen geven we muziek, dans-, en toneellessen. Om kinderen kennis te laten maken met diverse kunstvormen. Dat betekende in een klap 12.000 leerlingen erbij. Ja, dat was voor sommige medewerkers wel schrikken. Ineens stonden ze voor een groep pubers. Ook nieuw is dat we sinds twee jaar samenwerken met de BSO's, (buitenschoolse opvang).'

Misschien wel een primeur in Nederland: er zijn plannen voor een kunstcultuurklas op een nabijgelegen middelbare school. 'Daar willen we talenten intensiever begeleiden zonder dat het huiswerk een obstakel vormt. Net zoals binnen de sport al langer gebeurt. Dat is best innovatief. Omdat we hierbij samenwerken met het Antwerps Conservatorium hopen we op Europese subsidie.'

Geldkraan dicht

Het past allemaal binnen de strategie om andere inkomstenbronnen te vinden, want, CKB de Maagd is een gemeentelijke afdeling. En dus afhankelijk van gemeentelijke subsidies. Begin dit jaar kwam het onheilsbericht dat de instelling het met 6 ton minder moet doen. 'Er is inmiddels bezuinigd op management en huisvesting. Daarnaast gaan we in het muziekonderwijs meer groepslessen aanbieden.'

'We staan voor de ambitie: hoe blijven we onderscheidend? Hoe kunnen we duurzaam innoveren om te overleven? Misschien worden we ooit een zelfstandige organisatie. Het is simpel,' stelt Cees Meijer: 'Als we braaf onze (muziek)lesjes blijven geven, kunnen we er op wachten tot de geldkraan wordt dichtgedraaid. Dan houdt het op. We hebben veel talent en mogelijkheden in huis. Die moeten we anders gaan inzetten.'

Innovatieteam

Ondersteund door Excelleren.nu en branchevereniging Kunstconnectie, werd een 'innovatieteam' gevormd, met daarin 9 docenten. 'Zij gingen brainstormen over nieuwe, andere producten. Daarbij hebben ze ook letterlijk over de muren gekeken. En zijn bijvoorbeeld met banken en zwembaden gaan praten over hoe zij klanten weten aan te trekken.'

Er rolde enkele verrassende ideeën uit. Zoals het vormen van een popschool, waarbij cursisten -onder begeleiding- in een band leren musiceren. Ook ontstond het idee om leerorkesten op scholen aan te bieden. Om leerlingen op een leuke manier kennis te laten maken met muziekinstrumenten.

Briljant idee

De hr-adviseur die CKB De Maagd begeleidt in het Excelleren-project had daarbij een belangrijke aanwijzing. Om daarbij ook aandacht te besteden aan de leercultuur. 'Als je innovatief wil zijn, is het niet moeilijk om tot vernieuwende ideeën te komen. Het gaat ook om het proces.'

Haar tips waren:

  • Als je met elkaar 50 nieuwe ideeën oppert, is er misschien slechts een of zelfs geen een uitvoerbaar. Belangrijker is echter dat er een open sfeer ontstaat. En mensen gaan meedenken. Zo ontstaat er een volgende keer wel een briljant idee.

  • Zorg dat je met elkaar weet waar je voor staat, deel het beleid met elkaar

  • Doe iets met klachten en fouten. Verzin daar oplossingen voor. En deel die kennis met elkaar.

Vakinhoudelijk

Volgens Meijer is er al sprake van een omslag bij de medewerkers. Tijdens functioneringsgesprekken kwamen vroeger veel vakinhoudelijke opleidingswensen naar voren. 'Hoe verbeter ik mezelf in het piano- of gitaarspelen. Nu is dat veel breder. Zoals: Hoe kan ik aan groepen les gaan geven. Hoe help ik bij het schrijven van beleid voor een klant in het onderwijs. We koppelen de scholingswensen duidelijk aan onze doelstellingen. De opleidingswensen moeten bij voorkeur een innovatief karakter hebben.'

'Not done'

Nog een pluspunt: de functionerings- en loopbaangesprekken zijn nu minder vrijblijvend. 'We hebben de gesprekken echt SMART gemaakt. Daaruit volgen concrete afspraken die van beide kanten moeten worden nagekomen. Vroeger was dat 'not done'.

Auteur

redactie - Ellis Emeis