Hoe verloopt een civiele rechtszaak?

Verloop procedure bij een rechtbank

25 januari 2013

Als ondernemer kom je regelmatig in aanraking met wetten. De mogelijkheid bestaat dat je een keer een juridisch conflict meemaakt. Dan is het handig om te weten hoe een rechtbank werkt. Hoe verloopt een civiele rechtszaak?

De civiele rechter wordt ook wel burgerlijk rechter genoemd. Hij behandelt zaken tussen twee partijen. Dat kunnen natuurlijke personen zijn, maar ook rechtspersonen zoals stichtingen en bedrijven. Een ingewikkelde zaak wordt altijd door drie rechters behandeld. Dit wordt de meervoudige kamer genoemd. Minder lastige zaken worden door één rechter behandeld, ook wel de enkelvoudige kamer.

Hoe heten de partijen? 

  • De persoon of organisatie die naar de rechter stapt, heet eiser. Hij wil iets van de tegenpartij;

  • Degene die zich in het proces moet verdedigen, heet gedaagde.

NB. Meestal laten eiser en gedaagde zich bijstaan door een advocaat. Bij een civiele procedure bij de rechtbank is dat verplicht. Bij de sector kanton is dit niet het geval. 

Hoe begint de procedure?

  1. De eiser stuurt via een deurwaarder een dagvaarding aan de gedaagde. Hij of zij kan ook rechtstreeks een verzoekschrift indienen. Zo’n verzoekschrift kan je laten opstellen door een specialist. 

  2. De gedaagde kan vervolgens reageren met een conclusie van antwoord. Ook hierbij is juridische kennis bijna onmisbaar.

Wat is een comparitie? 

  1. De partijen wordt vervolgens opgeroepen om in persoon te verschijnen bij de rechtbank. Dat heet comparitie.

  2. zowel als eiser als gedaagde, mag je vervolgens mondeling aan de rechter uitleggen hoe de zaak in elkaar zit.

NB. Als eiser of gedaagde ben je niet verplicht om voor de rechter te verschijnen. In beide gevallen mag je ook je standpunt op papier zetten en je laten vertegenwoordigen door je advocaat. 

Wat als de gedaagde niet reageert?Als je als gedaagde niet op de dagvaarding reageert of op de zitting verschijnt, kan de rechter verstek verlenen. Vaak moet de gedaagde dan de kosten van de procedure betalen. Tegen een verstekvonnis kan de gedaagde in verzet gaan bij de rechtbank. Hij of zij moet dan de eiser dagvaarden. De procedure begint dan als het ware opnieuw.

Beslissing

  1. De civiele rechter schrijft in een vonnis op hoe volgens hem het conflict moet worden opgelost. 

  2. Hij beslist ook wie de kosten van de procedure moet betalen, zoals het griffierecht en de kosten van de deurwaarder. 

Hoger beroep als je het niet eens bent met de beslissing van de rechter, kan je meestal in hoger beroep gaan bij het gerechtshof. Je hoeft het vonnis dan niet uit te voeren, totdat het gerechtshof over de zaak heeft beslist.

Let op, soms is een vonnis 'uitvoerbaar bij voorraad'. Dat betekent dat de partij die heeft verloren moet doen wat in het vonnis staat, ook al gaat hij in hoger beroep.