Practice what you preach

Gebruik trainingen niet om je personeel in het gareel te krijgen

16 september 2011

Sinds kort herken ik een rode draad bij de organisaties die deelnemen aan het Excelleren-project. Veel ondernemers zien trainingen voor het personeel als dè oplossing voor medewerkers die niet het gewenste gedrag vertonen.

Als hr-adviseur spreek ik regelmatig met managers of ondernemers over het opleidingsbeleid. Wat mij opvalt, is dat zij de medewerkers het liefst een training aanbieden waardoor zij gaan werken volgens de opgestelde visie, het kwaliteitsplan of het heersende pedagogisch beleid. Omdat het personeel niet het gedrag laat zien dat de manager wenst.

Boodschap

Belangrijke vraag is hoe dat komt. Het antwoord is eenduidig: Vaak wordt de boodschap gecommuniceerd op een manier die in strijd is met het gewenste effect. En dat werkt niet. Ik geef een paar voorbeelden uit de praktijk:

  • 'De kernwaarden voor onze organisatie zijn plezier, passie en professionaliteit. Wij zijn initiërend, inspirerend en ondernemend'. Vervolgens is er een opleidingsaanbod bepaald dat medewerkers vaak verplicht moeten volgen. Eigen initiatieven van medewerkers worden 'geparkeerd' vanwege andere prioriteiten of geldgebrek.

  • 'Wij willen dat kwaliteit op de werkplek gaat leven en dat medewerkers meedenken en met eigen initiatieven komen'. Welke opdracht kregen de aangestelde kwaliteitsbewakers van het MT? Zij moeten toezien dat elke medewerker het opgestelde kwaliteitshandboek leest en ondertekent. En daar blijft het bij.

  • Een organisatie stimuleert dat andere organisaties gaan werken volgens ‘het nieuwe werken'. Tegelijkertijd mogen de eigen medewerkers nadrukkelijk niet thuiswerken omdat dit precedenten schept naar collega’s.

Practice what you preach

Deze incongruentie kun je afdoen met ‘practice what you preach', maar help je daarmee het management en de medewerkers verder? Ik ben op zoek gegaan naar literatuur en kwam uit bij Edgar Schein.  Hij onderscheidt verschillende cultuurlagen: een zichtbare laag van activiteiten (‘wat mensen doen en maken’), een verborgen laag van intenties (‘wat mensen vinden’) en een onbewuste laag van diepere drijfveren (‘wat mensen zijn’). De relaties tussen deze lagen zijn lang niet altijd congruent: tussen datgene wat mensen willen bereiken en wat zij feitelijk doen bestaan vaak grote verschillen. 

Verborgen agenda's

Volgens Schein worden die verschillen veroorzaakt door het bestaan van ‘ongeschreven regels’ en ‘verborgen agenda’s. Ik weet niet of dit zo is. Ik zoek het eerder in het feit dat veel mensen zich niet of slechts ten dele bewust zijn van hun verborgen drijfveren en mechanismes.  En dat veel managers zich niet bewust zijn van de uitwerking van hun boodschap en wijze van communiceren. 

Het lijkt op nieuwe boodschappen in een oude tas. Het gaat er om dat werkgevers de controle moeten durven loslaten. En hun medewerkers vrijheid, ruimte en vertrouwen moeten geven om hun werk creatief en innovatief te doen. Het gaat dan in mijn idee ook over de paradigmashift in leiderschap.

Doelen halen

De komende tijd ga ik me mede dankzij het Excelleren-project richten op de laag van de diepere drijfveren en communicatie van de opdrachtgevers.  Ik ga met hen onderzoeken en leren hoe zij hun boodschap en wensen congruent kunnen overbrengen om zo hun doelen te behalen. 

Wordt vervolgd.

Joke van Alten, hr-adviseur