Vakbond en het mkb: vijanden of partners?

Column | Kloppen mijn denkbeelden?

26 april 2013

Onlangs kwam ik op een netwerkbijeenkomst voor ondernemers een vakbondsvoorzitter tegen. Net als veel andere ondernemers heb ik bepaalde denkbeelden over vakbonden. Die kon ik nu mooi eens toetsen bij de vakbondsvoorzitter. Dan blijkt dat je het in feite niet zo oneens bent met elkaar.

In het mkb, waar vaak een familiaire sfeer is met korte lijnen, hoeven medewerkers toch geen lid te zijn van een vakbond. Maar als een werkgever een rechtsbijstandsverzekering heeft, dan is het bij nader inzien toch logisch dat een werknemer voor rechtsbijstand lid is van een vakbond.

Extra scholing vakbondsleden

Dat vakbondsleden extra mogelijkheden voor scholing moeten krijgen, lijkt op het voortrekken van vakbondsleden. Het plan is onlangs gelanceerd door De Unie en FNV Bondgenoten om de free riders die geen lid zijn maar wel profiteren van de cao, tegen te gaan. Elke winkeliersvereniging kent het probleem van de free riders: niet alle winkeliers zijn lid, maar hebben wel voordeel van bijvoorbeeld de gezamenlijke promotie. Om te voorkomen dat het draagvlak onder druk komt te staan, is het juist goed dat vakbondsleden een streepje voor hebben.

Scholing

Als ondernemer speel je in op de veranderende markt om te overleven. Werknemers moeten meegaan met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Zij moeten accepteren dat het niet meer gaat om een baan voor het leven, maar om werk en daarmee een inkomen. Ook al betekent dat ander werk dan je voorheen deed. Om aantrekkelijk te blijven voor werkgevers moeten werknemers zich blijven scholen. Als vakbondsleden extra mogelijkheden voor scholing hebben en de werkgevers daarmee beter gekwalificeerd personeel, dan is dat geen verkeerde zaak.

Salariseisen

Vakbonden moeten geen onredelijke salariseisen stellen, anders komt de continu?teit van bedrijven in gevaar. Werkgelegenheid gaat toch boven inkomen, ook als dat betekent dat je een veer moet laten. Dat is nu eenmaal samenwerking. Dan is het goed om te horen dat vakbonden ‘nieuwe stijl’ investeren in de relatie met werkgevers: zij staan mkb-ondernemers bij in hun HR-beleid en geven advies bij reorganisaties.

Traditie van overleg

Mijn gesprekspartner, vakbondsvoorzitter Reinier Castelein van De Unie (vakbond voor midden- en hoger personeel) en ik concludeerden: vakbonden en ondernemers moeten elkaar meer zien als partner, passend in de Nederlandse traditie van overleg, dan als ‘vijanden’. We waren het er over eens dat onze meningen eigenlijk niet zoveel verschilden.

Mkb-banenmotor draaiende houden

Op een punt waren we het zelfs zeer met elkaar eens. Het mkb is de banenmotor van Nederland. Maar die motor moet wel draaiende worden gehouden. De overheid moet ook anticyclisch investeren, net zoals veel slimme ondernemers doen. Banken moeten weer leningen geven voor innovatie. Als het investeringsklimaat verbetert, dan ontstaan er weer banen.

Auteur

Jane Kalka