Kan ik het loon van mijn werknemers verlagen als ik verlies maak?

Column | Wat vindt de kantonrechter?

04 mei 2012

Veel ondernemers verkeren in zwaar weer door de aanhoudende financiële crisis. Het is dan noodzakelijk om in de kosten te snijden. Een verlaging van het loon van de werknemers kan in sommige gevallen een optie zijn.

Het is daarbij de vraag of alle werknemers uitdrukkelijk met het voorstel tot loonsverlaging akkoord moeten gaan. Op 28 december 2011 heeft de kantonrechter in Utrecht een uitspraak gedaan in een zaak waarin een van de werknemers het voorstel tot loonsverlaging weigerde te accepteren.

De casus

Een telecombedrijf heeft de afgelopen jaren behoorlijke verliezen geleden. Om het voortbestaan van het bedrijf veilig te stellen besluit de directie dat fors in de kosten moet worden gesneden. Omdat de loonkosten de grootste kostenpost zijn, besluit de directie dat de lonen verlaagd moeten worden. In een bespreking met de werknemers stelt de directie voor alle lonen te verlagen met 10 procent. De werknemers krijgen geen bedenktijd. Een aantal werknemers stemt in met het voorstel tot loonsverlaging, maar één van de werknemers is het niet met de loonsverlaging eens. Toch verlaagt het bedrijf zijn loon met 10 procent. Vervolgens vordert de werknemer bij de kantonrechter dat zijn loon zonder de korting volledig aan hem wordt doorbetaald.

Het vonnis

De kantonrechter vindt dat een verlaging van het loon in twee gevallen mogelijk kan zijn. In de eerste plaats kunnen arbeidsovereenkomsten onder omstandigheden eenzijdig worden gewijzigd als een eenzijdig wijzigingsbeding overeengekomen is. Dat is in deze zaak echter niet gebeurd.

In de tweede plaats kan een loonsverhouding mogelijk zijn indien goed werkgeverschap en werknemerschap dit rechtvaardigen. De kantonrechter is van mening dat een eenzijdige wijziging van de meest primaire arbeidsvoorwaarde – de hoogte van het loon – in het geding is. Een loonsverlaging hoort een van de laatste maatregelen zijn van een werkgever om in de kosten te snijden. Een dergelijk besluit kan alleen worden genomen als zorgvuldig onderzoek is gedaan naar de noodzaak daarvan.

De kantonrechter is van oordeel dat er in dit geval onvoldoende onderzoek is gedaan. De directeur heeft verklaard dat de hoogte van de loonsverlaging min of meer intuïtief is bepaald. Er is geen overleg is geweest tussen de directie en de accountant over het plan. Ook is niet voldoende onderzocht welke andere kostenbesparende maatregelen mogelijk zijn. Omdat er onvoldoende onderzoek is gedaan, had het bedrijf als goede werkgever geen voorstel tot loonvermindering mogen doen. Daarom wordt de vordering van de werknemer toegewezen.

De conclusie

Uit de uitspraak blijkt dat het mogelijk is om het loon van werknemers zonder hun instemming te verlagen, ook als de arbeidsovereenkomsten geen eenzijdig wijzigingsbeding bevatten. Om een dergelijk besluit te rechtvaardigen dien je als werkgever wel zorgvuldig onderzoek te doen naar de noodzaak van de loonsverlaging. Bij dat onderzoek moeten alternatieven voor loonsverlaging voldoende aan bod komen. Voordat je een dergelijk voorstel doet, moet je als werkgever dus goed beslagen ten ijs komen.

Bron: rechtspraak.nl, LJN: BV3046

Auteur

Maarten Menger